Değerli dostlar. 18. yüzyılın en büyük ve en ünlü klasik batı müziği bestecilerinden biri ve bir Avusturya dehası olan Wolfgang Amadeus Mozart 27 Ocak 1756 da Salzburg'da doğmuş, 05 Aralık 1791 tarihinde (35 yaşında) Viyana'da ölmüştür. Beş yaşında iken piyano ve kemanla konserler vermeye ve besteler yapmaya başlamıştır. 17 yaşında Salzburg Sarayında konserler verdiği sırada maddi sıkıntılar nedeniyle Viyana'ya gitmeye karar veren Mozart'ın 600'den fazla bestesi vardır ve bunların birçoğu senfoni, konçerto, oda, opera ve koro müziğidir. Mozart yaşadığı dönemin en ünlü klasik bestecileri arasında sayılır.
W. A. Mozart neden Türk Marşı'nı bestelemiştir.? Mozart'ın ünlü Türk Marşını ( Rondo Alla Turca ) adını almasınınn esas nedeni 18. yüzyılda Avrupa'da yükselen ve yayılan Türk modası ve Osmanlı kültürüne duyulan hayranlık olmuştur. O dönemde Osmanlı İmparatorluğu hala güçlü ve kültürel aktör olarak Avrupa kral, kraliçe, prens, prenses ve zenginlerinin yaşam ve hayal gücünü etkiliyordu. Özellikle ayrıca Osmanlı ordusu ile birlikte Viyana'ya kadar gelen mehter takımı ve müziğinin ritim ve tınları da batılı bestecilerin ilgisini çekiyor, bu nedenle bestelerine mehter müziğinden esintiler de ekliyorlardı. Mozart'da bu olumlu hava içerisinde Türk Marşı'nı bestelemiştir: https://www.youtube.com/watch?v=ScZFKPhbAAM
Avusturya'yı 1529 ve 1683 tarihlerinde 2 kez kuşatan Osmanlı ordusu son yenilgisiyle artık Viyana'yı ele geçiremeyeceğini ve Tuna boylarında fetih yapamayacağını anlayınca geri çekilmeye başlamış ve 26 Ocak 1699 tarihinde Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ile yani Kutsal İttifak devletleri (Avusturya, Venedik ve Lehistan) arasında Karlofça anlaşmasını imzalanmıştı. Bu anlaşmaya kadar Osmanlı'ya karşı hep savunmaya alışmış olan başta Avusturya ve Avrupa devletlerinde, bu anlaşmadan sonra büyük bir rahatlama olmuş ve bu arada yüzyıllardır Osmanlı korkusuyla yatan ve kalkan çoğu Avrupalı kral, kraliçe, prens, prenses, müzisyen, ressam, yazar ve diğer sanatçılarda bir Osmanlı hayranlığı ve ilgisi başlamıştır.
Bu arada saraylarda düzenlenen eğlencelerde Osmanlı çadırları kuruluyor, Türk kahveleri içiliyor, kral ve kraliçeler sarayda Osmanlı tarzı giysilerle dolaşıyor, Osmanlı modası takip ediliyor, yazarlar kitaplarında Osmanlı'yı anlatyor, müzisyenler ise Mehter Marşlarına, vurmalı ve üflemeli çalgılara büyük ilgi duyuyorlardı. Hatta o dönemlerde ressamlar bile yaptıkları eserlerinde, kral, kraliçe, prens ve prensesleri Osmanlı kıyafetleri ile resimlerini yapmaya başlamışlardı. Habsburg Hanedanının ünlü kraliçesi Maria Theresia'nın Viyana'da bulunan Ulusal Kütüphanesindeki Türk kahvesi içerken görülen Türk kıyafetli gravürleri bunun en güzel örneğini teşkil etmektedir. (Başka bir örnek: 40. senfoni) https://www.youtube.com/watch?v=Q7UBIEoHqeM
İşte saraydaki bu olumlu gelişmeler sırasında Mozart'ın ''Mehter Marşı'na'' karşı duyduğu ilgiyi babasına yazdığı mektuptan da anlıyoruz. ( Çünkü Osmanlı İstanbul'dan Avrupa'ya doğru her sefere çıktığında Mehter Takımını da ordunun en ön saflarında götürür ve askere moral vermesi sağkanırdı ) W.A. Mozart, artık yaptığı eserlere her zaman beğendiği ve zevkle dinlediği Mehter Müziğinden de esintiler koymaya başlamış ve içerisinde “Türk Marşı” olarak bilinen dünyaca ünlü “Rondo Alla Turca”yı da (Türk Rondosu) içeren, 11 Numaralı Piyano Sonatı’nı bu esintiler arasında 1783’ yılında bestelemiştir. Mozart’ın prömiyerini 1782’de yapan meşhur Saray’dan Kız Kaçırma (Die Entführung aus dem Serail) operasının üvertürü ve koro bölümlerinde Türk müziğinin etkileri hissedilmektedir. Mozart'ın bir Türk kızına aşık olduğu, 1780 yılında ''Zaide'' (Orijinal adı: Serail ) adında bir opera bestesi yaptığı bilinmektedir. İki perdelik olan bu eser de adı geçen ''Zaide'' kaynaklara göre bir Türk kızıdır. Fakat Mozart bu eseri tamamlayamadan ölmüştür. W.A. Mozart'ın bestelediği başta Türk Marşı'na ve diğer bestelerine duyduğum sevgi ve saygıdan dolayı Mozart'ın Salburg'da doğduğu evi ve vefat edince defnedildiği Viyana'daki mezarını da ziyaret ettim.
Sevgi ve saygılarımla. Viyana. 07.10.2026. mk.