Değerli dostlar. Son günlerde çifte vatandaş gençlerimizden askerlikle ilgili sorular gelmektedir. Bildiğiniz gibi, doğduğu sırada anne veya babasından birisi Türk vatandaşı, diğeri ise Avusturya vatandaşı olan çocuklar kanunen ömür boyu ''Çifte Vatandaş'' olarak kalabilirler. Bu durumda olan çocuklar 18 yaşını doldurdukları zaman vatandaşlıktan birisini tercih etmek ve Türk vatandaşlığından çıkmak zorunda değildir., Bu durumdaki çocuklar Türk ve Avusturya kanunlarına göre 2 vatandaşlığı da ömür boyu taşıyabilirler. Yani Avusturya pasaportu ve Türk kimliğini kanunen taşıma hakları vardır. Bunu 2 devlet makamları da bilmektedir ve çekinecek bir durum bulunmamaktadır.
Askerlik konusuna gelince; 26.06.2019 tarihine kadar Avusturya'da askerlik yapan çifte vatandaş gençlerimizin Avusturya'da yaptıkları temel askerlik (sivil hizmet dahil) Türkiye tarafından kabul ediliyordu. Ancak 26.06.2019 tarihinde kabul edilen 7179 sayılı yasaya göre bu tarihten sonra -Türkiye'nin Avusturya ile anlaşması olmadığından dolayı- çifte vatandaş gençlerimizin Avusturya'da yaptığı temel askerlik Türkiye tarafından artık kabul edilmemektedir. Biz bu kararın yanlış ve hatalı olduğunu www.havadis.at sayfalarında defalarca yazdık ve hatta Türkiye'deki ilgili makamlara ilettik. İlk sıralarda 26.06.2019 tarihinden önce Avusturya'da askerlik yapanların bile yaptığı askerliği tekrar kabul etmemeye başladılar.
Madem tekrar kabul edecektiniz de neden iyi düşünmeden ve iyi araştırmadan eski uygulamayı kaldırdınız? Bu arada mağdur olan gençlerimizin uğradığı haksızlıklara ne olacak? Biz ''kazanılmış hakların iptal edilemeyeceğini'' ısrarla bildirdikten sonra bu hatadan da geri döndüler ve kabul etmeye başladılar. Bunun en önemli nedenlerinden birisi de bana göre yurt dışındaki insanları Ankara'dan yönetmeye çalışmak veya yurt dışındaki gurbetçileri temsil edenleri de ciddiye almamaktır. Şimdi ise bu konuyu ısrarla duyurmamız ve ısrarla yazmamız sonucunda yurt dışında bulundukları ülkelerde temel askerlik yapan (sivil hizmet dahil) çifte vatandaş gençlerimizin bulundukları ülkelerdeki askerliğin Türkiye tarafından da kabul edilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) askerlik kanununda yeni bir düzenleme sunuldu. Bu yeni düzenlemenin TBMM tarafından kabul edileceğine kesin gözle bakılmaktadır. Ancak; gördüğüm kadarı ile bu düzenlemeden haberi olmayan ve dövizle askerlik bedeli olan 472.653,60 Türk Lirasını ödeyemecek durumda olan bazı gençlerimizin Türk vatandaşlığından çıkmak için konsolosluklarımıza müracaat ettikleri bilinmektedir. İşte bu nedenle çifte vatandaş gençlerimize bir hatırlatma ve bir tavsiyede bulunmak istiyorum.
1) Çok önemlidir!
Şayet; Çifte vatandaşlık (Çok vatandaşlık) hakkına sahipseniz, Avusturya'daki askerlik işlerinizi tamamladığınız gibi, T.C kanunlarına göre Türkiye'deki askerlik işlemlerinizi de tamamlamanız gerekmektedir. Bunun için askerlik çağına girince hemen ikamet ettiğiniz yerdeki T.C. Başkonsolosluğuna müracaat ederek bir defalığına mahsus olmak üzere (35 yaşına kadar) çok vatandaşlık askerlik ertelemesi mutlaka yaptırın. Askerlik çağı ve yoklama çağı nüfus kütüğünde yazılı olan yaş esas alınarak 19 yaşını bitirip, 20 yaşından gün alındığı yılın Ocak ayının birinci günü başlar. Askerlik ertelemesini yaptırmadığınız takdirde Türkiye'deki askerlik şubesi tarafından yoklama kaçağı olarak aranırsınız ve bunun yanında geçen her süre için para cezası ödemek zorunda kalabilirsiniz.
2) Şayet; Türk vatandaşlığından çıkarım, mavi kart alırım, tek vatandaş olurum, Türkiye'deki askerlik işlerinden de kurtulurum diye sakın öyle düşünmeyin. Elbette ki siz bilirsiniz ama bunu tavsiye etmem.! Çünkü elinizdeki çifte vatandaşlıktan yararlanmanızı isterim. Zaten, konsoloslukta askerlik ertelemesi yaptırınca bu arada dövizle askerlik ve diğer askerlik işlemleriniz konusunda da 35 yaşına kadar düşünme vaktiniz olacaktır. Erteleme süreniz bitene kadar askerlik şubesi sizi bir daha aramayacaktır.
3) Şayet; Avusturya askerlik makamları tarafından askerliğe elverişsiz / Untauglich) bulunursanız, ikamet ettiğiniz yerdeki T.C. Başkonsolosluğuna giderek bir doktora sevkinizi isteyin, ''Son Yoklama Formu'' alın ve oturduğunuz yerdeki ev doktorunuza giderek muayene olun. Konsolosluğa giderken randevu alın, pasaport, kimlik ve 2 adet arkası beyaz biometrik fotoğraf götürün. Konsolosluktan aldığınız Son Yoklama Formu ile ev doktorunuza gidiniz. Sizi muayene eden ev doktorunuz -askerliğe elverişsiz- olduğunuza karar verirse, hastalığınızla ilgili olan doktor veya hastane raporlarınızın aslını ve yeminli tercüman tarafından yapılan Türkçe tercümelerini konsoloslukta tasdik ettirin. Ayrıca son yoklama formlarını, varsa tahlil sonuçlarınızı ve röntgenlerinizle birlikte konsolosluğunuzdan randevu alıp götürün ve tüm belgelerinizin ''Askerlik Şubenize/ M.S.B.Sağlık Dairesi Başkanlığına'' gönderilmesini isteyin. T.C. Milli Savunma Bakanlığı-Sağlık Dairesi- belgelerinizi kısa bir süre içerisinde inceleyip, askerlik yapıp / yapamayacağınıza dair bir karar verecek ve sonucunu size bildirecektir. Belki de Türkiye'de muayene edilmenizi isteyecektir.
4) Şayet bu işlemleri yurt dışında (Avusturya'da) yani burada yapmak istemezseniz mutlaka 35 yaşından önce, yani erteleme hakkınız bitmeden önce müsait bir zamanınızda Türkiye'ye giderek ikamet ettiğiniz yerdeki bir ''Aile hekimine'' yukarıda yazdığım aynı belgelerle müracaat ederek muayene olun, askerlik yapıp, yapamayacağınıza ''Aile hekimi'' karar verecektir. Aile hekimi gerekirse sizi bir hastaneye sevk edecektir.
5) Sonuç olarak; Avusturya'daki çifte vatandaş gençlerimize tavsiyem; geçtiğimiz günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan ve kabul edilmesine kesin gözle bakılan askerlikle ilgili yeni düzenlemenin kabul edilmesini ve yürürlüğe girmesini bekleyin, Çünkü bu düzenleme ile Avusturya'da yapacağınız temel askerlik ve sivil hizmet tekrar kabul edilecek, bir de Türkiye'de askerlik yapmanız istenmeyecektir. Türk vatandaşlığından çıkmak için de acele etmeyin, çifte vatandaşlığınızı koruyun, dövizle askerliğe de başvurmayın, para ödemesi yapmayın ama 20 yaşından gün alınca hemen konsolosluğa giderek 35 yaşına kadar geçerli olan bir çifte vatandaş askerlik ertelemesi yaptırın.
(Not: Temel askerliğin zorunlu olmadığı ülkelerde (Örneğin: Almanya vs) durum değişik olabilir.
Sevgi ve saygılarımla.
Viyana. 21.08.2026. mk.