Değerli dostlar. Bugün, Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına ve mavi kartlı vatandaşlara faydalı olacağına inandığım bazı hukuki bilgilerin 3 ve son bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum. Üç bölüm halinde paylaştığım bilgilerin üçüncü (3) ve son bölümü aşağıdadır.
01) Yabancı boşanma kararlarının konsoloslukta tescili nasıl yapılır.?
Yabancı mahkemelerin vermiş olduğu boşanma kararları Türkiye’deki mahkemelerde dava açılmadan, avukat tutmadan, doğrudan nüfus müdürlüklerinde ya da dış temsilciliklerde tescil ettirilebilme şartları nelerdir? 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesine göre yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma kararlarının tescil edilme şartları şunlardır: Genel kural olarak tarafların birlikte başvurması gerekir. Ancak taraflardan biri ölmüşse ya da yabancı ülke vatandaşı ise, Türk vatandaşı olan taraf tek başına tescil için başvurabilir. Taraflardan biri Türk vatandaşı diğer mavi kartlı olması durumunda da Türk vatandaşı tek taraflı olarak başvuru yapabilir. Başvurular bizzat yapılabileceği gibi vekil aracılığı ile de yapılabilir. • Verildiği devlet kanunlarına göre konusunda yetkili makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması gerekir. • Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gerekir. Yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen kararların tescili için yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliklere, yurt içinde ise taraflardan herhangi birinin yerleşim yerinin bulunduğu il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine başvuru yapılabilmektedir.
Ortak başvuru gereken durumlarda yabancı boşanma kararlarının, boşanan taraflarca birlikte başvurularak tescil ettirilebilmesi için dilekçelerin aynı anda mı verilmesi gerekir? Hayır, taraflar ortak dilekçe ile başvuruda bulunabilecekleri gibi 90 gün içerisinde ayrı ayrı başvuruda bulunmuş olmaları da birlikte başvuru sayılır. Boşanılan eşin yabancı ülke vatandaşı olması halinde Türk eş tek başına boşanma tescili için başvurabilir mi? Evet, yabancı ülke makamlarınca verilen boşanma kararlarının Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi çerçevesinde aile kütüklerine tesciline ilişkin; taraflardan birinin yabancı olması halinde Türk vatandaşı olan tarafın tek başına başvuruda bulunması mümkündür.. Bu konuda daha geniş bilgi için aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz: Daha geniş bilgi için: https://koln-bk.mfa.gov.tr/Mission/ShowInfoNote/374011
02) Apostil nedir?
Apostil yabancı bir devlet makamı tarafından düzenlenen bir belge veya mahkeme kararının ayrıca başka bir tasdik işlemine gerek kalmadan, başka bir devlet makamı tarafından geçerli ve kabul edilebilmesini sağlayan bir işlemdir. Yani bir belgenin, düzenlendiği ülkedeki yetkili makam tarafından, imza ve mührün gerçekliğini doğrulayan ve başka ülkelerde resmî geçerlilik kazandıran mühür şeklindeki bir tadik işidir. Apostil, resmî nitelik taşıyan pek çok evrak için talep edilebilir. Örneğin: Yabancı ülkeler tarafından verilen bilumum mahkeme kararları (boşanma kararları, tanıma ve tenfiz süreçleriyle bağlantılı), Yabancı ülkeler tarafından verilen Mahkeme kararları, sağlık raporları, noter onaylı beyanlar, diplomalar, öğrenci belgeleri, karneler, vekâletnameler, imza sirküleri, şirket evrakları, doğum-evlilik-ölüm kayıtları, bekârlık belgesi ve benzeri kayıtlardır. Türkiyede alınan ve yurt dışına götürülecek olan belgeler; belgenin düzenlendiği ilin valilik veya kaymakamlıklarında, mahkeme kararlarına ise Adli makamlarda (Mahkemelerde) apostil işlemi yapılır. Pasaport, yeni tip çipli T.C. Kimlik Kartı, çipli T.C. Ehliyetleri ve çipli T.C. Mavi kartlarına apostille istenmez.
Ayrıca, bulunduğunuz yabancı ülkedeki T.C. Temsilciliklerinden alınan ve o ülkelerde kullanılacak olan belge ve vekaletnamelerin de apostille yapılması gerekmez. Çünkü Büyükelçilik ve Başkonsoloslukların imza ve mühür örnekleri bulunduğunuz ülkelerin resmi makamlarına gönderilmektedir. Konsolosluklar bir belge veya mahkeme kararına apostille tasdiği yapamaz yani konsolosluklarda apostille yapılmaz. Bu nedenle Türkiyeden aldığınız veya alacağınız belgeyi yurt dışına gelmeden, Türkiye'de apostille tasdiği yaptırmanız gerekir. Apostil kuralları 6 Ekim 1961 tarihli Lahey Konvansiyonuyla tespit edilmiştir ve üye ülkeler arasında geçerlidir. Bu anlaşma gereğince her türlü nüfus belgeleri (Nüfus kayıt örneği, Doğum kayıt örneği (F.A) Evlenme kayıt örneği (F.B) ve Ölüm kayıt örneği (F.C) ) konsolosluklarda ve nüfus müdürlüklerinde ücretsiz verilir. Yurt dışında verilen boşanma kararları Türkiye'deki resmi makamların arşivlerinde saklanacağı için konsolosluğa götürülmeden önce kesinleştirilmeli ve kararı veren makam tarafından apostil yapılması gerekmektedir.
03) Tapuda Aile Konutu Şerhi nasıl yapılır.?
Aile konutu şerhi; eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan aile konutunu satmasını, devretmesini, kiraya vermesini veya ipotek ettirmesini engelleyen ve tapu siciline işlenen yasal bir korumadır. Bu şerh, eşlerin birlikte yaşadığı ortak konutun aile bütünlüğünü ve barınma hakkını korumayı amaçlar ve tapuya konulan bir şerh olarak üçüncü kişilere karşı da geçerlidir.Tapuya aile konutu şerhini tapu sahibi olmayan eşin dilekçe vermesi ile kayıt yapılır. Diğer eşe haber verilmesi mecburi değildir. Avukata verilen bir vekaletname ile de yapılabilir. Eşlerin haklarını korur: Özellikle tek bir eşin malik olduğu durumlarda, diğer eşin rızası olmadan yapılan satış veya ipotek gibi işlemleri engeller. Hukuki güvence sağlar: Tapu siciline işlendiği için hem eşlerin hem de aile bireylerinin konut üzerindeki haklarını güvence altına alır ve bu hakkı tapuda görünür hale getirir. Aile bütünlüğünü korur: Eşlerin birlikte yaşadığı ana yaşam merkezini koruyarak, aile içinde alınması gereken ortak kararların tek bir kişi tarafından alınmasını engeller.
Aile konutu şerhi neyi kapsar? Habersiz satış, devir, kiraya verme ve ipotek yapılmasını önler: Eşlerden birinin, diğer eşin izni olmadan konutu satmasını, devretmesini, kiraya vermesini veya üzerine ipotek koymasını engeller. Kira sözleşmesi feshini önler: Eğer konut kiraysa, eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan kira sözleşmesini feshetmesini engeller.
04) (YENİ) Kimler yurt dışında 3 yıl çalışmadan dövizle askerlikten yararlanabilir.?
Yurt dışında ikamet eden ancak 3 yıl fiilen çalışması bulunmayan kişiler aşağıdaki şartlarda dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilir? 1) Yurt dışında en az 3 yıl ikamet eden ve çok vatandaşlık (çifte vatandaş) hakkına sahip olanlar ile, 2) Yurt dışında doğup, yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet iznine sahip olan Türk vatandaşı yükümlülerden en az ''3 yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunanlar” 3 yıl çalışma şartı aranmadan 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 39/2. maddesinde belirtilen esaslara göre dövizle askerlik hizmetinden yararlanabilmektedirler.
05) Turistik kolaylıklar kapsamında Türkiye’ye giriş yapılan aracın çalınması durumunda araç sahibi kaydın düşümünü talep edebilir mi?
Turistik kolaylıklar kapsamında Türkiye’ye giriş yapılan aracın çalınması hâlinde ilgililer tarafından, çalınma olayına ilişkin emniyet veya jandarma birimlerince düzenlenecek belge ve mahkeme kararı veya Cumhuriyet savcılığından alınacak belgelerle gümrük idaresine müracaat edilerek aracın kayıtlardan düşümü istenmektedir. Çalındığı ispat edilen araçlara ait vergiler aranmamaktadır. İlgili gümrük idaresince çalınma olayına ilişkin belgeler uygun bulunursa, aracın programdaki giriş kaydı çalındığı tarih itibariyle ve çalıntı kaydıyla kapatılmaktadır. Ayrıca, ilgilinin pasaportu üzerinde gerekli işlem yapılmaktadır.
06) Turistik kolaylıklar kapsamında Türkiye’ye giriş yapılan aracın hak sahibi Türkiye’de vefat ederse, yasal mirasçıların araçla ilgili yapması gereken işlem nedir?
Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No:1)’in “Taşıtların vekâletname yoluyla ile yurtdışı edilmeleri veya devir işlemleri” başlıklı 29 uncu maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca taşıt sahibinin ölümü halinde, mahkeme kararı ile tespit edilen tüm varislerin vekâletlerinin ibraz edilmesi kaydıyla taşıtın yurtdışı edilmesine izin verilir.
07) Turistik kolaylıklar kapsamında Türkiye’ye giriş yapılan aracın vefat eden sahibinin Türkiye’deki mirasçıları hangi şartlarda aracın Türkiye’de kalmasını sağlayabilir?
Yurt dışında yerleşik olan murisin vefatı halinde, Türkiye’de yerleşik olan gerçek kişi mirasçılarının muafiyetten istifade edebilmeleri için, motorlu veya motorsuz özel nakil vasıtalarının, kişinin ölüm tarihinden itibaren en az altı (6) ay öncesinde yurt dışında bulundukları ülkede adlarına kayıtlı olması, adlarına kaydının yapıldığı yıl itibarıyla, kayıt ve model yılı dâhil, üç (3) yıldan eski olmaması şarttır.
08. Bir Türk ile bir yabancı uyruklu şahsın Türkiye'de evlenecekleri zaman nikah işlemlerinde hangi belgeler istenmektedir.?
1) Nüfus Kayıt Örneği: Nüfus Müdürlüklerinden alınacaktır. 2) 5 adet vesikalık 6 aydan eski olmayan ve yönetmeliğe uygun renkli biometrik fotoğraf: (Başörtülü fotoğraflar alın ve çene açıkta olmak şartıyla) olmalıdır. Bilgisayarla çoğaltılmış fotoğraflar kabul edilmemektedir). 3) Evlenme Beyanı (2 Adet): Medeni hal bölümüne “bekar”, “dul” veya “boşanmış” şeklinde uygun olan yazılacaktır. 4) Dul ise eşinin ölüm tarihi, boşanmış ise boşanma kararının kesinleşme tarihi gün - ay - yıl olarak yazılacaktır.
5) (Kadın dul veya boşanmış ise, evlenebilmesi için 300 günlük bekleme (iddet) süresinin geçmesi gerekmektedir. Bu süre tamamlanmamışsa, iddet süresinin kaldırılması için Aile Mahkemesi’nden Mahkeme Kararı alınması gerekmektedir. 6) Nüfus Cüzdanı: Başvuru sırasında aslı ve arkalı önlü fotokopileri getirilecektir. 7) Sağlık Raporu: Türkiye’deki bir sağlık kurumundan alınabilir. 8. Yabancı Uyruklu Kişi: Türkiye’de yasıyorsa ülkesinin Konsolosluğundan, yurtdışında yaşıyorsa ülkesindeki ilgili makamlardan alacağı çok dilli Evlenme Ehliyet Belgesi (Ehefaehigkeitzeugnis) , Bekar olduğuna dair belge (Ledigkeitzeugnis) ve Doğum Kayıt Örneği, boşanmışsa açıklamalı Evlenme Kayıt Örneği, dulsa vefat eden eşine ait açıklamalı Ölüm Kayıt Örneği, 9) İkametgah Belgesi, 10) Pasaport aslı ve fotokopilerini (noter tasdikli) Evlendirme Memurluğuna ibraz edecektir. 11) Evlenmek isteyen yabancı Türkçe bilmiyorsa müracaat sırasında ve nikah sırasında tercüman bulunduracaktır.
09) Acil bir durumda seyahat Belgesi (acil pasaport) nasıl alınır?
Böyle bir durumda size en yakın konsolosluğa başvurabilirsiniz. Acil/Geçici pasaportu duruma göre bulunduğunuz ülkede veya Türkiye istikametine giderken pasaportunuzu kaybettiğiniz takdirde yol üzerindeki ülkeden de aynı gün alabilirsiniz. Bu durumda Konsolosluklarımız tarafından adınıza bir seyahat belgesi düzenlenecektir. Seyahat Belgesi, acil durumlarda kişinin yalnızca Türkiye'ye karayolundan ya da havayolundan seyahat edebilmesini sağlayan ve yalnızca dış temsilciliklerimiz (konsolosluklar ve büyükelçiliklerin konsolosluk şubeleri) tarafından düzenlenen bir belgedir. Türkiye'ye giriş yaparken gümrük memurları tarafından elinizden alınır. Seyahat belgeleri aynı gün içinde düzenlenebilmektedir. Seyahat belgesi en fazla 1 ay süreyle geçerlidir ve Türkiye'ye girdikten sonra işlevini tamamladığı için bir daha kullanılamamaktadır. Acil durumda gerçekleştirilen seyahatin bitiminde Türkiye'den yurtdışına tekrar çıkabilmeniz için e-Pasaport başvurusunda bulunmanız gerekmektedir.
10) Yeni doğan çocuğun süresi içerisinde nüfus kütüğüne kaydedilmemesinin yaptırımı nedir?
Süresi içerisinde bildirimde bulunulmaması halinde herhangi bir idari yaptırım uygulanmamaktadır. Ancak, süresi içinde yapılan doğum kayıtlarında kimlik belgesi ücreti alınmazken süresinde kayıt yaptırmayanların doğum bildirimlerinde kimlik kartı bedeli ödemesi gerekmektedir.
11) Türkiye’de sağlık yardımlarından yararlanabilmek için yurt dışı sigortalılarının ne yapmaları gerekir?
Tatil veya izin sırasında Sağlık yardımlarından faydalanabilmek için sözleşmeli ülke sigortalılarının, öncelikle ilgili ülkenin yetkili kurumu tarafından kendi adlarına düzenlenen sağlık yardımı hakkını gösterir bir belge ile (TR/A 3) (A/TR 3) Türkiye’de bulundukları yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğü/ sosyal güvenlik merkezine başvurarak Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa veya Hollanda sigortalısı iseler YUPASS (Yurtdışı Provizyon Aktivasyon Sağlık Sistemi) numarası almaları, YUPASS dışındaki ülke sigortalısı olanların ise “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Acil Haller Kapsamında Sağlık Yardım Belgesi” veya “Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Sağlık Yardım Belgesi” düzenletmeleri gerekmektedir.
Geçici olarak (turistik amaçlı) ülkemizde bulunan sözleşmeli ülke sigortalıları, ülkemizde bulundukları süre boyunca sadece acil sağlık hizmetlerinden faydalanabilmedirler. Ancak Fransa’dan ülkemize gelenler de diğer ülkelerden farklı olarak genel sağlık hizmetlerinden de faydalanabilmektedirler. Geçici görevli veya tedavi amaçlı olarak ülkemizde bulunanlar ile daimi ikamet edenler ise Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında belirlenen tüm sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir.
Sevgi ve saygılarımla.
Viyana. 24.11.2025.mk