Değerli dostlar. Bugün, Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına ve mavi kartlı vatandaşlara faydalı olacağına inandığım bazı hukuki bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Üç bölüm halinde paylaşacağım bilgilerin birinci (1.) bölümü aşağıdadır.
1) Miras yoluyla intikal eden eşyanın muafen Türkiye'ye ithali nasıl yapılır.? Y
Yurtdışında vefat eden bir kimsenin yurtdışındaki zati ve ev eşyaları ile en fazla 1 adet kullanılmış otomobilinin (mevzuata göre otomobilin vefat eden kişinin satın aldığı tarihte 3 yaşından büyük olmaması gerekmektedir) Türkiye’de oturan veya Türkiye’ye kesin dönüş yapan varisleri tarafından Türkiye’ye ithalinde gümrük vergisi alınmamaktadır. Bunun için; mirasçıların Türkiye’de ikamet etmesi ya da yurtdışında yaşayan Türk uyruklu mirasçılarından an az birisinin Türkiye’ye kesin dönüş yapması gerekmektedir. Mirasçılardan bir kısmının Türkiye’de, bir kısmının Türkiye dışında yaşaması halinde, yurtdışında yaşayan mirasçıların bulundukları ülkedeki Konsolosluklardan Türkiye’de yaşayan mirasçılara veraset ilamında belirlenen oranda kendilerine intikal edecek eşyayı Türkiye’deki mirasçılara verdiğini gösteren bağış belgesi düzenlettirmeleri gerekmektedir. Bu muafiyetten yararlanabilmek için intikal eden eşyanın veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde tek seferde veya aynı süre içinde birden fazla partide Türkiye’ye ithal edilmesi gerekmektedir. Ancak bu sürenin uzamasını gerektirecek bir mücbir sebep bulunuyorsa bu sebebin belgelendirilmesi halinde gümrük idarelerince uzatılabilir.
2) Vasiyetname nasıl açılır?
Belirtilen hükümler uyarınca miras bırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamenin derhal Sulh Hâkimine teslim edilmesi zorunlu olup, Sulh Hâkimi vasiyetnamenin geçerli olup olmadığına bakmaksızın ilgilileri davet ederek vasiyetnameyi açarak okur. Vasiyet bırakanın ölümünün ardından vasiyetin mahkemeye iletilmesi ile açılan bu davaya vasiyetnamenin açılması davası denir. Vasiyetnamenin ilgililer davet edildikten sonra Sulh Hâkimi tarafından açılıp okunmasının amacı mirasçıları ve lehine kazandırma yapılan kişileri bilgilendirmek ve bu konuda yasal haklarını kullanmayı temine yöneliktir.
3) Türk vatandaşları ve mavi kartlılar yabancı sürücü belgesiyle Türkiye’de hangi şartlarda ve ne kadar süreyle araç kullanabilir?
Türk vatandaşları ve mavi kart sahiplerinin yabancı ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile aşağıdaki şartlarda ülkemizde araç kullanabilirler: 1) Uluslararası sözleşmelerdeki hükümleri saklı kalmak üzere yurt dışından alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 2 yıl süreyle araç kullanılabilmektedir. Bu süre Türkiye’ye her girişte yenilenmektedir. 2) Altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları gerekmektedir.
4) Yurt dışı temsilciliklerinde düzenlenen noter belgelerinin örnekleri Türkiye’deki Noterlerden alınabilir mi?
Dış temsilciliklerden alınan ve üzerinde TNBBS (Türkiye Noterler Birliği Bilişim Sistemi) üzerinden örnek alma yetkisi barındıran vekaletnamelerin Türkiye’de yer alan noterliklerden ilgili veya yetkilendirdiği kişi tarafından örneğinin alınması mümkündür. TNBBS’den örnek alma yetkisi bulundurmayan vekaletname ve diğer noterlik işlemlerinin örneklerinin alınması mümkün değildir. Türkiye’de gerçekleştirilen noterlik işlemlerinin örnekleri de diğer noterliklerden alınabilir.
65 yaş üstü kişilerin vekâletname düzenletebilmesi için sağlık raporu zorunluluğu var mı? 65 yaş üstü herkesten sağlık raporu talep edilmemektedir. Hukuki işlemle ilgili olarak, işlemin yapıldığı anda kişinin işlem yapma ehliyetinin veya akli melekelerinin yerinde olmadığından ciddi şüphe duyulması veya bu yolda bir iddia ve şikayetin bulunması halinde, noterin takdir ve değerlendirmesi neticesinde rapor istenip istenmeyeceğine karar verilir.
5) Mavi Kart nedir?
Doğumla Türk vatandaşı olup, çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901 sayılı Türk vatandaşlığı kanununun 28. maddesinde belirtilen altsoylarına verilen ve söz konusu maddede belirtilen haklardan faydalanabilmelerini gösteren resmi bir belgedir. Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun 28 maddesinde belirtilen altsoyları Türk Vatandaşlığı Kanunun 28 ince maddesinde belirtilen istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanının haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Milli güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır. Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur. Bu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olup bu hakları kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabidir.
Mavi kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişiler bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya sözleşmeleli personel olarak çalışabilirler. Mavi Kart Türkiye Cumhuriyeti tarafından verilen bir kimlik olduğu için resmi bir belgedir, saklanmasına ve gizlenmesine gerek yoktur. Yabancı ülke makamları görse dahi bir sakıncası yoktur. Hatta tam tersine Mavi kart sizin Türk vatandaşlığından tamamen çıktığınızı ve tek vatandaş olduğunuzu gösterir. Mavi kartlılar işledikleri suçun durumuna göre Türkiye'den sınır dışı edilebilir veya yurda girişlerine izin verilmeyebilir.
6) Mavi kartlılar Türkiye’de avukatlık yapabilir mi?
Evet, mavi kartlılar, Avukatlık için “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak” şartı dışında belirtilen diğer şartlara haiz bulunmaları halinde ülkemizde avukatlık stajı ve avukatlık yapabilmeleri mümkündür.
Yabancı ülkede avukatlık ruhsatı olan avukatlar, Türkiye’de avukatlık yapabilir mi? 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 3 üncü maddesi uyarınca, Türkiye’de avukatlık mesleğini yapabilmek için, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak gerekmektedir. 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Meslek ve 35 Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanunun 3 ve 7’nci maddeleri uyarınca, Avukatlık Kanununda belirtilen diğer şartları haiz olmaları kaydıyla kendilerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çalışma izni verilmiş olan Türk soylu yabancılar Türkiye’de avukatlık yapabilmekte, bunun haricinde yabancı avukatların Türkiye’de avukatlık yapması mümkün bulunmamaktadır.
7) Hakkında yakalama kararı olan bir kişi Türkiye’ye girebilir mi? Ülkeye girişi halinde nasıl bir prosedür izlenir?
Hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emri üzerine soruşturma veya kovuşturma evresinde Türkiye'ye girmek üzereyken yakalanan kişi, en geç yirmi dört (24) saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır. Dolayısıyla Türkiye’ye giriş yapmak isteyen kişi hakkında hâkim veya mahkeme tarafından verilen bir yakalama emri bulunması durumunda bu prosedür uygulanır. Yakalanan kişi, en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamıyorsa, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, mevcut değil ise en yakın adliyede kurulu sesli ve görüntülü iletişim sisteminin kullanılması suretiyle yetkili hâkim veya mahkeme tarafından bu kişinin sorgusunun yapılır veya ifadesi alınır. Ayrıca ifadesi alınmak amacıyla düzenlenen yakalama emri üzerine mesai saatleri dışında yakalanan ve belirlenen tarihte yargı mercii önünde hazır bulunmayı taahhüt eden kişinin Cumhuriyet savcısı tarafından serbest bırakılmasına karar verilebilir, bu hüküm her yakalama emri için ancak bir kez uygulanabilir, taahhüdünü yerine getirmeyen kişiye, yakalama emrinin düzenlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından bin Türk lirası idari para cezası verilir. Bu durumdaki kişilerin Türkiye'ye gitmeden önce Türkiye'deki bir avukat ile iletişim kurması tavsiye edilir.
8.-Yoklama kaçağı, bakaya vb. durumunda olan bir kişi Türkiye’ye giriş yapabilir mi? Gelmesi halinde ne gibi uygulamaya tabi tutulur? Bu kişilerin bedelli/dövizle askerlikten yararlanma imkânı var mıdır?
Yoklama kaçağı ve bakayalardan kolluk kuvvetlerince yakalanarak muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilir. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest bırakılır. Kolluk kuvvetleri tarafından hazırlanan tutanakların bir nüshası yükümlüye verilir, diğer nüshası ise en geç üç işgünü içerisinde en yakın askerlik şubesine teslim edilir. Yoklama kaçağı ve bakaya olarak arananlardan yurt dışında yaşadığı tespit edilenlere ilgili Türk Konsoloslukları aracılığıyla işlemlerini tamamlatması tebliğ edilir ve tebellüğ belgeleri askerlik şubesine iade edilir. Dövizle askerliğe başvurmak için 7179 sayılı Askeralma Kanununun 39. maddesinde belirtilen başvuru koşullarını taşıması yeterlidir. Bedelli askerliğe başvuru koşullarında ise aynı Kanunun 9. maddesi altıncı fıkrası gereğince yoklama kaçakları ve bakayalar bedelli askerlikten faydalanamamaktadır.
9) Yabancı bir ülkede verilen mahkûmiyet kararı Türkiye’de adli sicile işlenir mi?
5352 sayılı Adli Sicil Kanunun 2. maddesi kapsamında hakkında yabancı bir ülke tarafından verilip kesinleşmiş ve Türk Hukukuna göre tanınan mahkûmiyet kararı bulunan Türk vatandaşlarının kayıtları Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğündeki Merkezî Adlî Sicilde tutulur.
Sevgi ve saygılarımla. Viyana. 13.11.2025. mk.