Avusturya’da eğitim sistemini önemli ölçüde değiştirebilecek altı yıllık ilkokul modeli için hazırlıklar sürüyor. Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr’in (NEOS) planına göre çocukların ortaokul (Mittelschule) veya lisenin alt kademesi (AHS-Unterstufe) arasındaki seçimi 10 yaşında değil, 12 yaşında yapması hedefleniyor.
Plan henüz bütün Avusturya’da uygulanacak kesinleşmiş bir sistem değil. İlk aşamada belirli okullarda denenecek. Vorarlberg’den de deneme uygulamasına katılmak isteyen okulların bulunduğu belirtilirken, Vorarlberg Eğitimden Sorumlu Eyalet Bakanı Barbara Schöbi-Fink (ÖVP) ise birçok önemli sorunun henüz yanıtlanmadığı görüşünde.
Çocuklar 10 yaşında karar vermek zorunda kalmayacak
Avusturya’daki mevcut sistemde ilkokul dört yıl sürüyor. Çocuklar yaklaşık 10 yaşına geldiklerinde ortaokul ile lisenin alt kademesi arasında bir eğitim yoluna yöneliyor.
Eğitim Bakanı Wiederkehr, bu ayrımın çocukların gelişimi açısından çok erken yapıldığını savunuyor. Bakan, 10 yaşın çocukların gelişiminde büyük değişikliklerin yaşandığı bir dönem olduğunu ve okul seçiminin çocuklar, aileler ve öğretmenler üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Yeni modelle bu kararın iki yıl ertelenmesi ve çocuklara yeteneklerini geliştirmeleri için daha fazla zaman verilmesi amaçlanıyor.
İlk dört yıl aynı kalacak
Plan, mevcut ilkokul programının doğrudan altı yıla uzatılması anlamına gelmiyor.
İlk dört yılda mevcut ilkokul ders programı devam edecek. Beşinci ve altıncı sınıflarda ise ortaokul ve lisenin alt kademesinde kullanılan ders programları esas alınacak ve alan öğretmenleri derslere girecek.
Çocukların alıştıkları sınıf ortamının korunması ve mevcut sınıf öğretmenlerinin de belirli saatlerde öğrencilerle birlikte olmaya devam etmesi planlanıyor.
İlk deneme 2027/28 eğitim yılında
Yeni sistemin ilk olarak 2027/28 eğitim yılında denenmesi öngörülüyor.
Plan kapsamında en az üç eyalette toplam en az beş okulun uygulamaya katılması ve sonuçların bilimsel olarak takip edilmesi hedefleniyor. Vorarlberg’den de modele katılmak isteyen okulların bulunduğu açıklandı.
Deneme uygulamasına katılım gönüllü olacak. İlgili okulda öğretmen ve veli temsilcilerinin yanı sıra uygulamaya katılacak sınıflardaki velilerin ve öğretmenlerin de onayı gerekiyor.
Vorarlberg soruyor: İki ek sınıf nereye sığacak?
Barbara Schöbi-Fink’in dikkat çektiği en önemli konulardan biri okul binalarının kapasitesi.
Vorarlberg’de hemen hemen her belediyede bir ilkokul bulunuyor ancak aynı durum ortaokullar için geçerli değil. İlkokullarda dört yerine altı sınıf düzeyinin bulunması durumunda öğrenci dağılımı değişecek ve birçok yerde ek derslik ihtiyacı ortaya çıkabilecek.
Schöbi-Fink ayrıca beşinci ve altıncı sınıflarda hangi ders programının uygulanacağı, hangi öğretmenlerin görev yapacağı ve mevcut okulların gerekli kapasiteyi nasıl sağlayacağı konusunda ayrıntılı yanıtlar istiyor.
6. sınıftan sonra ne olacak?
Bir diğer önemli konu ise çocukların altıncı sınıftan sonraki eğitim hayatı.
Schöbi-Fink, öğrencilerin daha sonra liseye geçmek istemeleri halinde okulların onlar için yer ayırıp ayırmayacağının açık biçimde belirlenmesi gerektiğini söylüyor.
Bakanlığın açıkladığı deneme modelinde ise gerekli koşulları karşılayan öğrencilerin lisenin alt kademesine veya ortaokula geçişinde yer güvencesi sağlanması öngörülüyor.
Schöbi-Fink tamamen karşı değil
Vorarlberg Eğitimden Sorumlu Eyalet Bakanı projeyi doğrudan reddetmiyor. Ancak mevcut haliyle çok fazla belirsizlik bulunduğunu belirterek, sorular açıklığa kavuşmadan Vorarlberg’de uygulamayı özellikle teşvik etmeyeceğini ifade ediyor.
Altı yıllık ilkokul tartışması böylece yalnızca eğitimin iki yıl uzatılması meselesinden ibaret değil. Uygulamanın yaygınlaşması halinde çocukların eğitim yollarının hangi yaşta ayrılacağından öğretmen ihtiyacına, okul binalarından ortaokul ve liselerin öğrenci kapasitesine kadar sistemin birçok bölümünün yeniden düzenlenmesi gerekebilir.
