Avrupa Birliği ülkeleri, artan enerji fiyatlarının haneler ve işletmeler üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla 2026 yılında şimdiye kadar 17,9 milyar Euro harcadı. Ancak Avrupa Komisyonu, yardımların büyük bölümünün ihtiyaç sahiplerine özel destekler yerine herkesi kapsayan genel fiyat indirimleri şeklinde uygulanmasını eleştiriyor.
Yardımların üçte ikisinden fazlası genel fiyat önlemlerine gidiyor
Avrupa Komisyonu’nun değerlendirmesine göre enerji desteklerinin üçte ikisinden fazlası, akaryakıt ve enerji fiyatlarını genel olarak düşürmeye yönelik önlemlerden oluşuyor.
Komisyon, bu tür uygulamaların devlet bütçesine yüksek maliyet getirdiğini ve maddi açıdan en fazla desteğe ihtiyaç duyan kesimlere yeterince odaklanmadığını savunuyor.
Brüksel’e göre enerji fiyatlarının yükseldiği dönemlerde uygulanacak desteklerin öncelikle ekonomik açıdan daha kırılgan hanelere ve işletmelere yönlendirilmesi gerekiyor.
Daha hedefli ve geçici destek çağrısı
Avrupa Komisyonu, hükümetlerin enerji fiyatlarındaki artışa karşı yardım yapmak istemeleri halinde önlemlerin kısa süreli, iyi planlanmış ve belirli kesimlere yönelik olması gerektiğini belirtiyor.
Böylece hem ihtiyaç sahiplerinin korunması hem de devlet bütçelerinin üzerindeki mali yükün azaltılması hedefleniyor.
Genel fiyat indirimleri ise gelir düzeyine bakılmaksızın herkese fayda sağladığı için Komisyon tarafından daha pahalı ve daha az hedefli bir yöntem olarak değerlendiriliyor.
Devletlerin borçlanma maliyetleri yükseldi
Komisyon, Avrupa Birliği ülkelerinin borçlanma maliyetlerinin de önemli ölçüde arttığına dikkat çekiyor.
Bu nedenle hükümetlerden kamu harcamalarında daha dikkatli davranmaları ve bütçe disiplinini korumaları isteniyor.
Enerji fiyatlarına karşı geniş kapsamlı ve uzun süreli desteklerin kamu bütçeleri üzerinde ek yük oluşturabileceği uyarısında bulunuluyor.
Elektrik daha düşük vergilendirilsin
Avrupa Komisyonu’nun önerileri yalnızca doğrudan enerji yardımlarıyla sınırlı değil.
Üye ülkelerden elektrik şebekelerine daha fazla yatırım yapılması da isteniyor.
Komisyon ayrıca elektriğin doğal gaza kıyasla daha düşük vergilendirilmesini öneriyor. Bunun, haneleri ve işletmeleri fosil yakıtlardan elektrik kullanımına geçmeye teşvik edebileceği değerlendiriliyor.
2027 için büyüme beklentisi düşüyor
Ekonomik görünüm konusunda da daha temkinli bir tablo ortaya çıkıyor.
Avrupa Komisyonu, 2027 yılında ekonomik büyümenin daha önce tahmin edilen yüzde 1,2 seviyesinin altında kalabileceğini değerlendiriyor.
Enflasyonun ise daha önce beklenen yüzde 2,3 seviyesinden daha yüksek gerçekleşebileceği belirtiliyor.
Bu tablo, Avrupa ülkelerinin önümüzdeki dönemde bir taraftan yüksek enerji maliyetlerinin etkisini azaltmaya çalışırken diğer taraftan kamu bütçelerini korumak zorunda kalacağını gösteriyor.
