Avusturya’da 2024 yılında uygulamaya giren ORF-Beitrag (ORF katkı payı) yeniden tartışmaya açıldı. ÖVP, Haushaltsabgabe (hane başına ORF katkı payı) olarak bilinen ödemenin düşürülmesinin yanı sıra tamamen kaldırılarak ORF’nin doğrudan devlet bütçesinden finanse edilmesi seçeneğinin de incelenmesini istiyor. Ancak henüz alınmış kesin bir karar bulunmuyor.
Avusturya’da televizyon veya radyo cihazı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın hanelerden alınan ORF-Beitrag (ORF katkı payı) için önemli bir siyasi tartışma başladı.
2024 yılında eski GIS-Gebühr (GIS ücreti) yerine getirilen mevcut sistem, aradan yalnızca birkaç yıl geçtikten sonra yeniden değişebilir.
ÖVP’nin ORF reformuna ilişkin hazırladığı pozisyon belgesinde iki farklı seçenek üzerinde duruluyor.
ORF ücreti düşürülebilir
İlk seçenek, Haushaltsabgabe (hane başına ORF katkı payı) sisteminin devam etmesi ancak ORF’nin öffentlich-rechtlicher Auftrag (kamu hizmeti yayıncılığı görevi) daha dar şekilde tanımlanarak ödenecek katkı payının azaltılması.
Bunun gerçekleşmesi halinde hanelerin ödediği ORF katkı payının düşürülmesi gündeme gelebilir. Ancak şu anda herhangi bir yeni ücret miktarı açıklanmış değil.
ORF ücreti tamamen kaldırılabilir
İkinci ve daha dikkat çekici seçenek ise hanelerden alınan ORF katkı payının tamamen kaldırılması.
Bu modelde vatandaşlardan ayrıca ORF ücreti alınması yerine kamu yayıncısının doğrudan Bundesbudget (federal devlet bütçesi) üzerinden finanse edilmesi değerlendirilecek.
ÖVP’ye göre böyle bir finansman modelinin uzun vadeli ve istikrarlı olması, aynı zamanda Avusturya Anayasası ve Avrupa Birliği hukukuna uygun şekilde hazırlanması gerekiyor.
Henüz bu model için de somut rakamlar bulunmuyor.
Bakanlık kaldırılmasına karşı
SPÖ yönetimindeki Medienministerium (Medya Bakanlığı) ise öneriye mesafeli yaklaşıyor.
Bakanlık, yalnızca 2024 yılında uygulamaya giren hane katkı payının yeniden kaldırılmasını doğru bulmuyor.
Tartışma aynı zamanda ORF için hazırlanmakta olan kapsamlı reform sürecinin ortasında yaşanıyor. Reform kapsamında finansmanın yanı sıra ORF’nin görevleri, organizasyon yapısı ve bağımsızlığı da ele alınacak.
ORF’nin yıllık 93 milyon Euro geliri azalacak
Tartışmanın önemli bir diğer boyutu ise ORF’nin mali durumu.
Hükümetin bütçe tasarrufları kapsamında aldığı karara göre ORF’ye yapılan yaklaşık 93 milyon Euro tutarındaki yıllık telafi ödemesi 2027’den itibaren kaldırılacak.
Dolayısıyla ORF katkı payının ayrıca düşürülmesi veya tamamen kaldırılması halinde ortaya çıkacak finansman açığının yeni tasarruflarla veya farklı kaynaklarla karşılanması gerekecek.
ORF’nin yapısı da değişebilir
ÖVP yalnızca katkı payında değil, ORF’nin yönetiminde de kapsamlı değişiklik istiyor.
Mevcut 35 üyeli Stiftungsrat (ORF Vakıf Konseyi) küçültülebilir ve bunun yanında 8 ila 12 kişiden oluşan yeni bir Aufsichtsrat (Denetim Kurulu) kurulabilir.
Tek bir genel müdür yerine ORF’nin gelecekte CEO, COO ve CFO’dan oluşan üç kişilik bir yönetim tarafından idare edilmesi de öneriler arasında.
Yönetici maaşlarına üst sınır getirilmesi, özel emeklilik ve özel sözleşmelerin kaldırılması ve ek gelirlerin daha şeffaf hale getirilmesi de gündemde.
FPÖ de ORF ücretinin kaldırılmasını istiyor
FPÖ ise uzun süredir ORF katkı payının tamamen kaldırılmasını savunuyor. Parti, bunun için yeni bir Volksbegehren (halk girişimi) başlatmayı planlıyor.
Böylece yalnızca iki yıl önce getirilen ORF katkı payının geleceği yeniden Avusturya siyasetinin önemli tartışma başlıklarından biri haline geldi.
