Yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla kendini gösteren zatürre, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için ölümcül olabiliyor. Uzmanlar, erken teşhis ve doğru tedavinin hayati önem taşıdığı konusunda uyarıyor.
Halk arasında zatürre olarak bilinen akciğer iltihabı (pnömoni), çoğunlukla bakteri ve virüslerden, daha nadir olarak da mantarlardan kaynaklanıyor.
Hastalık birçok kişide tedavi edilebilse de bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ağır sonuçlara yol açabiliyor.
Zatürrenin Belirtileri Neler?
Zatürre bazen aniden, bazen de yavaş yavaş ortaya çıkabiliyor. En sık görülen belirtiler şunlar:
- Yüksek ateş ve titreme
- Kuru veya balgamlı öksürük
- Nefes darlığı ve hızlı solunum
- Göğüs ağrısı
- Halsizlik ve yorgunluk
- Baş ağrısı ve kas ağrıları
Özellikle yaşlılarda hastalık her zaman yüksek ateşle kendini göstermeyebiliyor. Bazı hastalarda bilinç bulanıklığı, karın ağrısı veya ishal gibi beklenmedik belirtiler görülebiliyor.
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
Zatürre her yaşta görülebiliyor. Ancak özellikle 65 yaş üzerindekiler, bebekler ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler daha yüksek risk taşıyor.
Diyabet, kalp hastalıkları, astım, kronik bronşit ve KOAH gibi rahatsızlıklar da riski artırabiliyor.
Sigara kullanımı, kanser tedavisi ve grip gibi solunum yolu enfeksiyonları da zatürre gelişmesini kolaylaştırabiliyor.
Almanya'da Her Yıl Yaklaşık 20 Bin Ölüm
Haberde aktarılan verilere göre Almanya'da her yıl 500 binden fazla kişi zatürreye yakalanıyor. Bunların yaklaşık 250 bini hastanede tedavi görüyor.
Her yıl yaklaşık 20 bin kişi ise hastalığın sonuçları nedeniyle hayatını kaybediyor. Ölümlerin büyük bölümü yaşlılarda ve önceden başka hastalıkları bulunan kişilerde görülüyor.
Zatürre Neden Tehlikeli?
Zatürre sırasında akciğerlerde iltihaplanma ve sıvı birikimi meydana gelebiliyor. Bu durum, oksijenin kana geçmesini zorlaştırıyor.
Ağır vakalarda solunum yetmezliği gelişebiliyor ve hastanın yoğun bakımda solunum cihazına bağlanması gerekebiliyor.
Bir diğer ciddi tehlike ise enfeksiyona karşı vücudun verdiği kontrolsüz tepki sonucu ortaya çıkabilen sepsis. Bu durum organ yetmezliğine kadar ilerleyebiliyor.
Hastalık bazı kişilerde akciğerlerde kalıcı hasara, kan pıhtılarına ve akciğer embolisine de yol açabiliyor.
Tedavisi Mümkün mü?
Zatürre çoğu zaman başarılı şekilde tedavi edilebiliyor. Ancak tedavi, hastalığa neden olan etkene ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiyor.
Bakterilerin neden olduğu zatürrede antibiyotik kullanılırken, yalnızca virüslerin neden olduğu enfeksiyonlarda antibiyotikler etkili olmuyor.
Doktorlar gerektiğinde akciğer röntgeni, kan testleri ve kandaki oksijen düzeyini ölçerek hastalığın ağırlığını değerlendiriyor.
Tedavinin ardından öksürük ve halsizlik bir süre daha devam edebiliyor. Bu nedenle iyileşme döneminde yeterince dinlenmek önem taşıyor.
Zatürreden Korunmak Mümkün mü?
Zatürre riskini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da bazı önlemler hastalığa yakalanma ihtimalini azaltabiliyor.
Pnömokok ve grip aşıları, uygun risk gruplarında korunmaya yardımcı olabiliyor. Düzenli el yıkamak, sigaradan uzak durmak ve solunum yolu enfeksiyonlarına karşı önlem almak da önem taşıyor.
Aşı önerileri yaşa, sağlık durumuna ve ülkenin güncel sağlık uygulamalarına göre değişebiliyor.
Önemli uyarı: Yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığı birlikte görülüyorsa gecikmeden doktora başvurulmalı. Şiddetli nefes darlığı, dudaklarda morarma veya bilinç bulanıklığı gelişmesi durumunda ise acil tıbbi yardım alınmalı.
