Avusturya’da NEOS, sağlık sorunları nedeniyle tam zamanlı çalışamayan kişiler için yeni bir çalışma modeli önerdi. Özellikle yaşlı ve kronik hastalığı bulunan çalışanları hedefleyen düzenleme, FPÖ ve Avusturya Sendikalar Birliği’nin sert tepkisiyle karşılaştı.
Avusturya’da sağlık sorunları nedeniyle çalışmakta zorlanan kişilerin iş hayatında kalabilmesi için yeni bir model tartışılıyor.
NEOS'un Sosyal İşler Sözcüsü Johannes Gasser, sağlık durumu tam zamanlı çalışmaya elverişli olmayan kişilere kısmi çalışma yeterliliği (Teilarbeitsfähigkeit) tanınmasını önerdi.
Gasser'e göre amaç, çalışabilecek durumda olan ancak sağlık sorunları nedeniyle tam mesai yapamayan kişilerin tamamen iş hayatından kopmasını önlemek.
Günde 3 Saat Çalışma İmkânı
Önerilen modele göre sağlık durumu uygun olan kişiler, örneğin haftada 15 saat veya günde 3 saat çalışabilecek.
Bu kişilerin sınırlı çalışma kapasitelerine uygun işlerde istihdam edilmesi ve normal ücret alması öngörülüyor. Ancak ücretin nasıl finanse edileceği henüz netleşmedi.
Gasser, gerekli kaynakların Emeklilik Sigortası Kurumu (PVA) veya Avusturya Sağlık Sigortası Kurumu (ÖGK) üzerinden karşılanmasının müzakere edilmesi gerektiğini belirtti.
Öneri yalnızca çalışma saatlerinin azaltılmasını kapsamıyor. Sağlık sorunları nedeniyle fiziksel olarak ağır işlerde eski performansını gösteremeyen, ancak tam zamanlı çalışabilecek kişiler için de uygun görevler düşünülüyor.
Çalışma kapasitesinin yıllık değerlendirmelerle takip edilmesi planlanıyor.
“Çalışmak İçin Fazla Hasta, Emekli Olmak İçin Fazla Sağlıklı”
Gasser, mevcut sistemde birçok kişinin zor durumda kaldığını savundu.
Bazı çalışanların sağlık sorunları nedeniyle eski işlerini yapamadığını, ancak malulen emeklilik şartlarını da karşılamadığını belirten Gasser, bu kişilerin PVA, ÖGK ve İş Piyasası Kurumu (AMS) arasında gidip geldiğini söyledi.
Özellikle uzun süre hastalık izninde kalan kişilerin yeniden iş hayatına kazandırılmasında mevcut uygulamaların yetersiz olduğunu ifade etti.
Gasser'e göre rehabilitasyon ödeneği (Rehabilitationsgeld) de beklenen sonuçları vermiyor. Bazı kişilerin yıllarca bu ödeneği almaya devam ettiğini, ancak iş hayatına dönemediğini belirtti.
Yaşlı İşsizlerde Sağlık Sorunu Öne Çıkıyor
NEOS'un açıklamasına göre 60–64 yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 9,8 seviyesinde.
Gasser, yaşlı çalışanların temel sorununun toplu şekilde işten çıkarılmaları olmadığını, işsiz kaldıklarında yeniden iş bulmakta zorlanmaları olduğunu savundu.
Yaşlı çalışanların neredeyse yarısında iş bulmalarını zorlaştıran sağlık sorunları bulunduğunu belirterek erken mesleki eğitim ve başka işlere geçiş imkânlarının geliştirilmesini istedi.
NEOS, bu yaklaşımı SPÖ ve İşçi Odası'nın (AK) gündeme getirdiği, yaşlı çalışanları istihdam eden veya etmeyen şirketlere mali teşvik ve yaptırım uygulanmasını öngören Bonus-Malus sistemine alternatif olarak sunuyor.
Gasser, kısmi çalışma yeterliliğinin hükümet programında yer aldığını, Bonus-Malus sisteminin ise programda bulunmadığını vurguladı.
FPÖ: “Hasta İnsanlar Çalışmaya Zorlanamaz”
Öneriye en sert tepkilerden biri FPÖ'den geldi.
FPÖ'nün Çalışma ve Sosyal İşler Sözcüsü Dagmar Belakowitsch, girişimi çalışanlara yönelik ağır bir saldırı olarak nitelendirdi.
Belakowitsch, hayatı boyunca çalışmış ve sağlık sorunları yaşayan insanların dinlenmeye ve iyileşmeye ihtiyacı olduğunu belirtti.
Hasta insanların baskı altında çalışmaya zorlanmaması gerektiğini savunan FPÖ'lü siyasetçi, önerinin çalışanların haklarını tehlikeye atabileceğini ileri sürdü.
Sendikalar da Karşı Çıktı
Avusturya Sendikalar Birliği (ÖGB) de NEOS'un önerisini reddetti.
ÖGB Federal Genel Müdürü Helene Schuberth, sağlık sorunları yaşayan kişilerin ihtiyaç duyduğu şeyin yeni bir çalışma zorunluluğu değil, sağlık durumlarına uygun işyerleri ve işe dönüş desteği olduğunu belirtti.
Schuberth, bazı işverenlerin sağlık sorunları nedeniyle tam kapasite çalışamayan personeli işten uzaklaştırmaya çalıştığını savundu.
ÖGB, mevcut kademeli işe dönüş sisteminin (Wiedereingliederungsteilzeit) geliştirilmesinin daha doğru olacağını düşünüyor.
Henüz Karar Verilmedi
NEOS'un önerisi şu aşamada yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil.
Parti, konuyu 11 Kasım'da parlamentoda düzenlemeyi planladığı toplantıda ele alacak.
Önerinin nasıl uygulanacağı, çalışanların gelirlerinin nasıl korunacağı ve sağlık durumlarının kim tarafından değerlendirileceği henüz netleşmedi.
Tartışmanın merkezinde ise önemli bir soru bulunuyor:
Sağlığı tam zamanlı çalışmaya elvermeyen insanlara yeni bir fırsat mı sunulacak, yoksa bu kişiler üzerindeki çalışma baskısı mı artacak?
