Değerli dostlar. Bugün; 1683 yılında 2. Viyana kuşatması sırasında Sadrazam Kara Mustafa Paşa komutasındaki yeniçeri ordusunun kamp kurduğu ve savaş malzemelerinin depolandığı ''Türkenschanzpark'' da (Türk tabyası parkı) bulunan ''Yunus Emre Çeşmesi' nden bahsedeceğim. Yunus Emre Çeşmesi'nin yapılma hikayesi şöyledir; Viyana'da islam dersi öğretmenliği yapan Türk öğretmen Baki Bilgin tarafından 19 Şubat 1990 tarihinde, Viyana'nın 19. bölgesi olan Waehring ilçesi belediye başkanı Karl Homole'ye yazdığı bir mektupla başlar. Öğretmen Baki Bilgin belediye başkanına yazdığı mektupta özetle ; Waehring ilçesinde bir Türk Çeşmesinin yapılmasının Türk ve Avusturya dostluğunu pekiştireceğine inandığını ve bunun da Türk ve Avusturya'nın tarihinde ortak bir geçmişi olan ''Türkenschanzpark'a yapılmasının uygun olacağını yazmıştır.
Türk öğretmen Baki Bilgin'nin bu önerisi Waehring ilçesi belediye başkanı Karl Homole tarafından büyük bir ilgiyle karşılanır ve belediye başkanı hemen zamanın T.C. Viyana Büyükelçisi Ayhan Kamel ile bu konuda temas kurar. Bu arada Unesco (Birleşmiş Milletler Eğitim,Bilim ve Kültür Örgütü) Yunus Emre'yi ''Türk hümanizmi üzerinde önemli bir etkisi bulunduğunu ve barış elçisi olarak kabul eder ve doğumunun 750. yıldönümü dolayısıyla 1991 yılını ''Yunus Emre'' yılı ilan eder. T.C. Viyana Büyükelçisi Ayhan Kamel ise 1991 yılında Waehring ilçesi belediye başkanı Karl Homole'ye kısa bir süre sonra yazdığı cevap mektubunda ''Şair Yunus Emre'nin birçok şiirinde suyla ilgilendiğini'' ve bu nedenle ''Osmanlı-Türk mimarisinde bir çeşme yapılmasının mantıklı göründüğünü'' belirtir. Belediye başkanı ve büyükelçisi Ayhan Kamel, Türk şair ve Mutasavvıfı Yunus Emre'nin doğum yıldönümü dolayısıyla ''Türkenschanzpark'''da bir Türk çeşmesi yapılmasını ve adının ''Yunus Emre'' konulması kararlaştırılır. ( https://tr.wikipedia.org/wiki/Yunus_Emre )
Yunus Emre çeşmesi için ilk çalışmalar 1991 yılı Temmuz ayının ikinci haftasında başlar. Guntramsdorf'dan gelen işçiler kuyu temelini ücretsiz olarak yapar. Kuyunun asıl inşaasına Ağustos ayı ortasında Türk mimar Aydın Yüksel'in gözetiminde vasıflı Türk işçileri tarafından başlanır. Kuyu inşaatını ve malzemeleri o günkü tarihlerde 2 milyon şiling'i bulur ve Türkiye tarafından karşılanır. Çeşmenin yapımı için işçiler, bakır, özel seramik türü fayans gibi malzemeler Türkiye'den Avusturya'ya getirilir. Avusturya devleti ise temel atma, alt yapı ve su borularının döşenmesi ilgili resmi hazırlık ve maliyetlerini üstlenir. Yunus Emre çeşmesi 11 Ekim 1991 tarihinde Türkiye'den gelen bir heyetin de hazır bulunduğu bir açılış töreni ile T.C. Viyana Büyükelçisi Ayhan Kamel, dönemin Waehrin ilçesi belediye başkanı Karl Homole ve o dönemin Viyana belediye başkanı Helmut Zilk tarafından yapılır. Yunus Emre çeşmesi Viyana'da dostluğun ve uluslararası hoşgörünün sembolü olarak durmakta ve bu nedenle eski düşmanları ayıran değil, birleştiren şeyleri ifade etmeyi amaçlayan bir anıttır.
Yunus Emre çeşmesi Viyana şehrinin 19. bölgesi olan Waehringer ilçesindeki Türkenschanzpark'ı içerisinde ve Peter-Jordan / Daenenstr. tarafındaki girişindedir. Türk-Osmanlı üslubunda inşa edilen çeşme 4,2 metre yüksekliğinde, 2,4 metre genişliğinde olup, parke taşı temeli üzerine oturtulmuştur. Muslukların üzerinde 21.30 ayeti yer almaktadır. Etrafında Almanca ve Türkçe çevirileri de bulunmaktadır. Yunus Emre çeşmesi 2021 yılı Temmuz ayında tadilat edilmiş, fırtına nedeniyle kaybolan çeşmenin tepesindeki ''Alem' in yenisi takılmış, tadilatın sonunda o zamanki Viyana büyükelçisi Ozan Ceyhun, Viyana'nın 18. ilçesi Waehring belediye başkanı Silvia Nossek ve Viyana Başkonsoloslu Asip Kaya tarafından yeniden hizmete açılmıştır. Büyükelçi Ozan Ceyhun tadilatta katkı sağlayan Viyana belediyesi, Vakıfbank ve Ramsey Holding'e de teşekkür etmiştir. Yazımızı Yunus Emre'nin bir sözü ile bitirelim. ''Dostun meskeni gönüldür, ben gönüller inşa etmeye geldim''
Not: Bu konuda naçizane küçük bir tavsiyem olacak; Acaba; Yunus Emre'yi anmak için uygun bir tarihte, çeşmenin olduğu yerde, Avusturya'lı dostlarımızla birlikte derneklerimiz tarafından her yıl bir etkinlik düzenlenebilir mi? Hatta Viyana ve çevre ilçelerdeki ilk ve ortaokul öğrencilerimiz Türk öğretmenlerimiz tarafından sevginin ve hoşgörünün yüzyıllardır temsilcisi olan Yunus Emre'yi tanıtmaya ve çeşmesini ziyarete götürülebilirler mi.? Her ne kadar bakım ve temizliği ilgili belediye tarafından yapılsa bile Viyana'daki derneklerimiz çeşmeyi ara sıra ziyaret ederek -dönüşümlü olarak- bakımına destek olabilirler mi? Çünkü; gördüğüm kadarı ile Yunus Emre çeşmesi ilgi ve destek bekliyor. Ayrıca; Avusturya'daki diğer eyaletlere de bir Türk Yunus Emre çeşmesi (sevgi ve hoşgörü çeşmesi) yapılması dileğiyle.!
Sevgi ve saygılarımla. Viyana. 28.05.2025. mk.