Değerli dostlar. Bundan önceki bölümde T.C. vatandaşları ile mavi kartlıların Türkiye'deki noterliklerde veya Sulh ve Hukuk mahkemelerindeki yapılması gereken miras işleri ile, miras paylaşımı, kalan mirasın reddi, vekil tayini ve avukat konusu ile Türkiye'deki ''Diğer adres /2. adres'' kaydının önemlerini yazmıştım. Mavi kartlıların Türkiye'deki nüfus kayıtları kapalı olduğu için miras işlerini Sulh ve Hukuk Mahkemelerinde yapmaları gerekmektedir. Mavi Kartlılar nüfus kayıtlarındaki her türlü değişiklikleri örneğin; mavi kart aldıktan sonraki doğum, ölüm, evlenme, boşanma, doğum tarihi, isim ve soy isim, cins değişikliklerini nüfus müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdürler.
Buna rağmen bazı mavi kartlıların çeşitli nedenlerle doğan çocuklarını nüfusa kayıt ettirmedikleri bile görülmektedir. Oysa ki; bilhassa miras olaylarında mavi kart alındıktan sonra meydana gelen nüfus olaylarındaki değişikliklerini nüfusa bildirmediklerinden ve nüfus da kayıtlı olmayan çocuklar için sorun yaşanmakta ve işleri uzamaktadır. Nüfusumda kayıtlı çocuğu ''evlattıktan reddederim'' diye bir olay yoktur, o ancak filmlerde olur. Fakat bir kişiyi mirastan men/ıskat etmek mümkündür. Evlattıktan red, Türk hukukunda yer almayan, sadece halk arasında bir anne veya babanın çocuğuyla tüm bağlarını kesmek istemesi ya da onu mirasından mahrum bırakmak istemesi anlamında kullanılan bir deyimdir. Fakat bir kişiyi mirastan reddetmek mümkündür. Vasiyetname ile mirastan men edebilmek için de özellikle bir sebep gösterilmesi gerekmektedir. Sebep gösterilmezse mirastan çıkarma geçersiz sayılır ve kişi saklı payını alabilir.
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) ne demektir.?
Mirasçıların; kendilerine kalan bir miras üzerinde fiilen işlem yapabilmesi için yani vefat edenin (Murisin) üzerine kayıtlı ve geride bıraktığı bir banka hesabındaki Türk lirası veya döviz vasfındaki parayı çekebilmesi, emanet kasasınının içindeki bilumum varlıkları alabilmesi, herhangi bir gayrımenkul, araba, traktör veya diğer varlıkları kendi adına tescil ettirebilmesi veya satabilmesi için, kimlerin mirasçı olduğunun ve mirastan ne kadar pay aldıklarının resmi olarak belgelenmesi için Noter veya Sulh ve Hukuk Mahkemesi tarafından verilen resmi bir belgedir. Bu resmi belgeye “Veraset İlamı” veya günümüzdeki adıyla “Mirasçılık Belgesi” denir. Bu belge, mirasçıların mirasçılık sıfatlarını ve yasal pay oranlarını göstererek, haklarını bankalar, tapu müdürlükleri, trafik şubeleri, vergi daireleri gibi resmi kurumlar ve üçüncü kişiler nezdinde ispatlamalarını sağlayan temel ve hukuki bir belgedir. Veraset ilamı olmadan resmi hiç bir paylaşım yapılamaz. Veraset ilamı sadece kimlerin mirasçı olduğunu ve onların pay oranlarını gösterir. Miras bırakanın (Murisin) hangi mal varlıklarına sahip olduğunu (yani terekenin içeriğini) göstermez.
Miras bırakanın tüm mal varlığının (banka hesapları, tapular, araçlar, borçlar vs.) tam olarak bilinmediği veya diğer mirasçılarda, mal kaçırıldığına dair şüphelerin olduğu durumlarda, sadece veraset ilamı almak yeterli olmayabilir. Bu gibi durumlarda, terekenin tam olarak tespit edilmesi için ayrıca “Tereke Tespiti Davası” açılması gerekebilir. Bu durum, özellikle yurtdışında yaşayan ve murisin Türkiye’deki mal varlığı hakkında yeterli bilgilere sahip olmayan mirasçılar için ek bir adımdır. Bu nedenle veraset ilamı bazı durumlarda miras sürecinin ilk ve zorunlu adımı olmakla birlikte, tek başına tüm sorunları çözmeyebilir. Mirasçılar, miras bırakanın ölümünü takip eden belirli süreler içinde ilgili vergi dairesine Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi vermek zorundadırlar. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse ve mirasçılar Türkiye’de ise süre 4 ay,, ölüm yurtdışında gerçekleşmişse veya mirasçı yurtdışında (Avusturya’ da) bulunuyorsa bu süre ölüm tarihini takip eden 6 aydır.
Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) nasıl ve nereden alınır?
Yurt dışında yaşayanlar veraset ilamını nasıl alabilir?
1) Yurtdışında yaşayan ve kendilerine miras kaldığını öğrenen gurbetçi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları veya mavi kartlılar Türkiye'ye bizzat giderek miras işlerini takip edebilir, noterden veya Sulh Hukuk Mahkemesinden veraset ilamını alabilirler. Ancak tapu, banka, trafik şubesi, vergi dairesi ve birçok makam miras işleri yapılırken,tescil veya paylaşım yapılırken bütün mirasçıları -birlikte- görmek istediklerinden dolayı ve ulaşım nedeniyle bu biraz zor olmaktadır. 2) Miras işlerini başından sonuna kadar takip edecek, güvenilir, okur-yazar ve zamanı bol olan birisine kendilerine en yakın bir başkonsolosluktan vekaletname vererek Türkiyedeki noterden veya Sulh ve Hukuk Mahkemesinden veraset ilamının alınmasını sağlayabilirler, 3) En iyisi, en kolayı ve hızlısı ise yurt dışında yaşayan mirasçıların hep birlikte veya tek tek kendilerine en yakın T.C. Başkonsolosluğuna giderek (Randevu, Pasaport, kimlik/mavi kart, 2 adet renkli fotoğraf, Avukatın adı-soyadı ve T.C. Kimlik numarası/ kayıtlı olduğu baro) miras işlerinde uzman bir avukata vekaletname vererek noterden veya Sulh ve Hukuk Mahkemesinden Veraset İlamını çıkartabilirler.
Başkonsoloslukta veya noterde vekaletname vermek isteyen okur-yazar olmayan kişilerin randevu günü okur-yazar olan 2 şahit ile birlikte, Türkçe bilmeyenlerin ise Başkonsolosluğun görev bölgesinde kayıtlı bir yeminli tercüman ile birlikte Başkonsolosluğa gitmeleri gerekir. Başkonsolosluklarda hazırlanan miras vekaletnameleri fotoğraflı ve ''Düzenleme Şeklinde Vekaletname'' olmalıdır. Yeni uygulamaya göre Başkonsolosluklarda çıkartılan vekaletnamelerin bir sureti artık postalama gerek kalmadan Türkiye'deki vekil tarafından da aynı gün alınabilmektedir.
(3. Bölüm devam edecek)
Sevgi ve saygılarımla
Viyana. 18.10.2026 mk
