İsviçre Frangı’nın Euro karşısında değer kaybetmesi, özellikle İsviçre’de çalışıp Vorarlberg’de yaşayan sınır çalışanlarını (Grenzgänger) doğrudan etkiliyor. Şubat ayında 1 Euro yaklaşık 0,90 İsviçre Frangı seviyesindeyken, 30 Eylül sabahı kur yaklaşık 0,946 Franga yükseldi.
İlk bakışta küçük görünen bu değişiklik, maaşını İsviçre Frangı olarak alan kişiler için aylık yüzlerce Euro fark anlamına gelebiliyor.
6.000 Frank maaşta yaklaşık 330 Euro fark
İsviçre’de çalışan ancak kirasını, kredisini ve günlük harcamalarını Euro ile yapan Vorarlbergliler açısından Frangın değeri büyük önem taşıyor.
Basit bir örnekle:
Şubat ayındaki 1 Euro = 0,90 Frank seviyesinde 6.000 Franklık maaş yaklaşık 6.667 Euro ediyordu.
Kur 1 Euro = 0,9459 Frank olduğunda aynı 6.000 Frank yaklaşık 6.343 Euro ediyor.
Yani İsviçre’deki maaş hiç değişmediği halde Euro karşılığı aylık yaklaşık 324 Euro azalıyor.
Bu hesaplama yaklaşık değerler üzerinden yapılıyor. Bankaların ve döviz bürolarının uyguladığı gerçek kur ile işlem ücretleri nedeniyle alınan miktar farklı olabilir.
Uzun vadede Frank hâlâ güçlü
Son aylardaki değer kaybına rağmen İsviçre Frangının uzun vadeli görünümüne bakıldığında tablo farklı.
Yaklaşık beş yıl önce 1 Euro için 1,08 Frank ödenirken bugün 1 Euro yaklaşık 0,95 Frank seviyesinde. Başka bir ifadeyle Frank, uzun vadede Euro karşısında hâlâ geçmiş yıllara göre güçlü durumda.
Ancak özellikle son aylardaki hareket, İsviçre’de çalışıp Euro bölgesinde yaşayanların alım gücünü aşağı çekiyor.
İsviçrelilerin Vorarlberg’de alışveriş avantajı azalıyor
Kur değişiminin Vorarlberg ekonomisine başka bir etkisi de sınır ötesi alışverişte görülüyor.
İsviçre’den Feldkirch, Dornbirn veya Bregenz’e alışveriş ve yemek için gelenlerin Frankları, Şubat ayına kıyasla daha az Euro ediyor.
Buna rağmen fiyat farklılıkları tamamen ortadan kalkmış değil. Et başta olmak üzere birçok gıda ürünü ve restoran harcamaları Vorarlberg’de İsviçre’ye kıyasla hâlâ daha uygun olabiliyor.
Dolayısıyla İsviçrelilerin Vorarlberg’de alışveriş yapması ekonomik açıdan cazibesini koruyor ancak kurdan kaynaklanan avantaj azalmış durumda.
Euro ile kazananlar için İsviçre biraz ucuzladı
Madalyonun diğer tarafında ise Euro ile gelir elde edenler bulunuyor.
Frangın zayıflaması nedeniyle St. Gallen’e günübirlik gezi veya Graubünden’de hafta sonu tatili gibi İsviçre harcamaları Şubat ayına göre Euro kullananlar açısından biraz daha uygun hale geldi.
Ancak kurdaki değişim İsviçre’yi bir anda ucuz bir ülke haline getirmiyor. Otel, restoran ve birçok turistik hizmetin fiyatı Vorarlberg’e kıyasla hâlâ yüksek.
Frank yeniden güçlenecek mi?
İsviçre Frangı geleneksel olarak küresel belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların yöneldiği güvenli para birimlerinden biri olarak görülüyor.
Ekonomist Adriel Jost’un değerlendirmesine göre finans piyasaları şu anda olumlu ekonomik verileri jeopolitik risklerden daha fazla fiyatlıyor. Bu durum da Frank üzerindeki baskının nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Jost, kısa vadeli döviz hareketlerinin tahmin edilmesinin oldukça zor olduğunu, orta ve uzun vadede ise Frangın yeniden değer kazanabileceğini düşünüyor.
