Yeni bir araştırma, doğuştan gelen ve kanser riskini artırabilen gen değişikliklerinin sanılandan daha yaygın olduğunu ortaya koydu. Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen geniş kapsamlı bir çalışmaya göre her 20 yetişkinden biri, hastalıkla ilişkili bir gen değişikliği taşıyor.
Araştırma sonuçları saygın bir tıp dergisinde yayımlandı. Çalışma kapsamında 414 binden fazla yetişkinin tüm genomu incelendi. Katılımcıların yüzde 5,05’inde kanserle bağlantılı genetik değişiklik saptandı. Bu oran Avrupa kökenlilerde yüzde 5,72 ile daha yüksek bulundu.
Mutasyon Her Zaman Hastalık Demek Değil
Bilim insanları, 72 farklı kanser geni üzerinde toplam 3.454 hastalık yapıcı ya da muhtemelen hastalık yapıcı varyant tespit etti. Ancak uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor:
Bu genetik değişiklikler kanser riskini artırsa da her taşıyıcı mutlaka hastalanmıyor. Birçok kişi yaşamı boyunca sağlıklı kalabiliyor.
En Yaygın Gen: MUTYH
Araştırmada en sık rastlanan risk geni MUTYH oldu. Toplumun yüzde 1,33’ünde bu gende hastalıkla ilişkili bir değişiklik bulundu. Ancak bu genle bağlantılı hastalıkların ortaya çıkması için çoğu zaman iki gen kopyasının da etkilenmesi gerekiyor. Bu nedenle hastalığın görülme sıklığı oldukça düşük.
İkinci sırada yer alan BRCA2 geni ise özellikle meme ve prostat kanseri riskini belirgin şekilde artırıyor.
Üçüncü sırada ise siyah deri kanseri riskini yükselten MITF geni yer aldı.
Kanser Tanı Yaşı Gene Göre Değişiyor
Çalışma, gen türüne göre ilk kanser tanısının yaşının da değiştiğini ortaya koydu.
En erken tanı yaşı STK11 gen mutasyonu taşıyanlarda görüldü. Bu grupta ortalama ilk tanı yaşı 31 olarak belirlendi.
Buna karşılık AIP gen değişikliği taşıyanlarda ortalama tanı yaşı 70’in üzerindeydi.
Çoğu Kanser Sonradan Oluşuyor
Araştırmacılar, kanser vakalarının büyük bölümünün doğuştan gelen gen değişikliklerinden değil, yaşam boyunca oluşan çevresel ve hücresel faktörlerden kaynaklandığını vurguluyor.
Güneş ışınları, zararlı maddeler, sigara kullanımı ve hücre bölünmesi sırasında oluşan rastlantısal hatalar kanser gelişiminde önemli rol oynuyor.
Genetik Danışmanlık Önem Kazanabilir
Uzmanlara göre bu bulgular, özellikle aile öyküsünde kanser bulunan kişiler için genetik danışmanlık ve erken taramanın önemini artırıyor. Gelecekte kişiye özel tarama programlarının daha yaygın hale gelmesi bekleniyor.
