Bugün genç nesiller için yalnızca eski filmlerde görülen bir detay olan telefon kulübeleri, 1980'li ve 1990'lı yıllarda Avrupa'da yaşayan gurbetçiler için memlekete açılan en önemli kapıydı.
Cep telefonlarının, görüntülü konuşmaların ve internet üzerinden yapılan ücretsiz görüşmelerin olmadığı yıllarda, binlerce kilometre uzaktaki anneye, babaya, eşe ve çocuklara ulaşmanın tek yolu çoğu zaman bir telefon kulübesiydi.
Bir Telefon Görüşmesi İçin Saatlerce Beklenirdi
O yıllarda Avrupa'nın birçok şehrinde telefon kulübelerinin önünde uzun kuyruklar oluşurdu. Özellikle bayramlarda, yılbaşlarında ve özel günlerde gurbetçiler saatlerce sıra bekleyerek Türkiye'deki yakınlarının sesini duymaya çalışırdı.
Kulübenin içerisine girildiğinde ise zaman adeta dururdu.
"Anne nasılsın?"
"İyiyim oğlum, sen nasılsın?"
Birkaç dakikalık görüşmeye sığdırılmaya çalışılan özlem, hasret ve umut, çoğu zaman konuşma bittiğinde gözyaşlarına dönüşürdü.
O Dönemin Sosyal Medyası Telefon Kulübeleriydi
Bugün bir mesaj göndermek veya görüntülü arama yapmak saniyeler sürüyor. Ancak o yıllarda bir telefon görüşmesi günler öncesinden planlanırdı.
Birçok aile evinde telefon bulunmadığı için görüşmeler komşuların telefonlarına haber verilerek ayarlanırdı. Belirlenen saatte herkes telefonun başında bekler, Avrupa'dan gelecek aramayı kaçırmamaya çalışırdı.
Hasretin ve Gurbetin Sessiz Tanıkları
Telefon kulübeleri yalnızca iletişim aracı değildi. Onlar aynı zamanda gurbetçilerin sevinçlerine, acılarına, düğün haberlerine, doğumlara ve vefat haberlerine tanıklık eden sessiz mekânlardı.
İlk maaşın haberi, askere giden evlat, doğan torun ya da memlekette kaybedilen bir yakın... Hepsi o dar kulübelerin içerisinde öğrenildi.
Telefon Kulübeleri Tarihe Karışıyor
Vorarlberg'de yaklaşık on yıl önce 400'ü aşan telefon kulübesi sayısı bugün yalnızca 84'e düştü.
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte işlevlerini büyük ölçüde kaybeden telefon kulübelerinin bir kısmı bugün kitaplık, yardım noktası veya takas dolabı olarak kullanılmaya devam ediyor.
Ancak birçok gurbetçi için telefon kulübeleri sadece eski bir iletişim aracı değil, gençlik yıllarının, hasretin ve memleket özleminin simgesi olarak hafızalarda yaşamayı sürdürüyor.
