Avusturya’da son yıllarda evlilik sayısı artarken, boşanma oranlarında ise dikkat çekici bir düşüş yaşanıyor. Avusturya Aile Araştırmaları Enstitüsü’nün yayımladığı “Rakamlarla Aile” raporuna göre, 2024 yılında evlenme oranı bin yetişkin başına 6,0 seviyesine yükseldi. Buna karşılık, yıllardır gerileme eğiliminde olan toplam boşanma oranı yüzde 36,5’e düştü. Bu oran 2020’de yüzde 37,6, 2005’te ise yüzde 46,4 seviyesindeydi.
Uzmanlara göre bu düşüşün temel nedenleri arasında ekonomik kriz ve nüfus yapısındaki değişim, özellikle de göç yer alıyor.
“Belirsizlik Boşanmaları Azaltıyor”
Viyana Üniversitesi’nden sosyolog Ulrike Zartler-Griessl’e göre, ekonomik ya da siyasi belirsizlik dönemlerinde insanlar boşanma kararlarını erteleme eğiliminde oluyor. Benzer bir durum, 2020 yılında salgın döneminde de yaşanmıştı. Zartler-Griessl, belirsizlik ortamlarında hem güvenlik ihtiyacının arttığını hem de boşanmanın maddi olarak daha zor hale geldiğini vurguluyor.
Ancak uzmanlar, boşanma oranlarının düşmesini evliliklerin daha mutlu olduğu şeklinde yorumlamanın doğru olmadığını belirtiyor. Özellikle çocuklu ailelerde, boşanma sonrası artan yaşam maliyetleri çiftler için ciddi bir yük oluşturuyor.
Göç, Aile Yapısını Değiştiriyor
Boşanma oranlarındaki uzun vadeli düşüşün bir diğer önemli nedeni ise göç. Araştırmalara göre, göçmen kökenli bireyler daha erken yaşta evleniyor, daha erken çocuk sahibi oluyor ve boşanma oranları daha düşük seyrediyor. Bu durum, Avusturya genelindeki istatistikleri de doğrudan etkiliyor.
Doğum Oranlarında Gerileme
Rapora göre doğum oranları da düşüş eğiliminde. 2024’te genel doğurganlık oranı 1,31 olarak ölçülürken, Avusturyalı kadınlarda bu oran 1,22’ye kadar geriledi. Yabancı uyruklu annelerde ise oran 1,58 ile daha yüksek seviyede kaldı. Evlilik dışı doğumların oranı da son yıllarda belirgin şekilde azaldı.
Eyaletler Arasında Farklar
Göçün etkisi özellikle Viyana’da belirgin şekilde hissediliyor. Başkentte ilk evlilik yaşı ülke ortalamasının altında seyrederken, boşanma oranı bakımından Viyana artık tek başına ilk sırada yer almıyor. 2024 verilerine göre Viyana, Aşağı Avusturya, Karintiya ve Vorarlberg ile benzer seviyelerde bulunuyor.
Gençler Aile Yanında Kalmaya Devam Ediyor
Son krizlerin, gençlerin ailelerinden ayrılma yaşını ise ciddi biçimde etkilemediği görülüyor. 25–29 yaş grubundaki gençlerin yaklaşık yüzde 27,4’ü hâlâ ebeveynleriyle birlikte yaşıyor. Bu oran, Avrupa Birliği ortalamasının oldukça altında.
Uzmanlar, Avusturya’daki bu durumun eğitim sistemi ve görece erişilebilir konut olanaklarıyla ilişkili olduğunu belirtiyor.
