Avusturya’da 1 Ocak itibarıyla emekliler ve ileri yaştaki çalışanlar için birçok yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Değişiklikler; kısmi emeklilik (Teilpension), emeklilik artışları, emeklilik yaşı ve çalışma koşullarını kapsıyor. Bazı uygulamalar ise 2027 yılından itibaren devreye girecek.
Hükümetin amacı, insanları daha uzun süre çalışma hayatında tutmak ve emekliliğe geçişi daha kontrollü hale getirmek.
Kısmi emeklilik dönemi başladı
Reformun en önemli unsuru kısmi emeklilik uygulaması oldu. Bu model, emekliliğe kademeli geçişi kolaylaştırmayı hedefliyor ve büyük ölçüde eski yaşlılıkta kısmi çalışma sisteminin yerini alıyor.
Artık kısmi çalışma modeli yalnızca kısmi emeklilik şartları sağlanamıyorsa uygulanabilecek. Ayrıca bu sistem kademeli olarak kısaltılıyor. Daha önce en fazla beş yıl olan süre, 2029 yılına kadar üç yıla düşürülecek.
2026 yılında bu sisteme girenler için süre dört buçuk yıl olacak.
Yeni düzenleme ile birlikte ek iş yasağı da sıkılaştırıldı. Kısmi çalışma süresince başka bir işverene bağlı çalışma genel olarak yasaklandı. Sadece, emeklilikten önceki yıl düzenli olarak yapılan ek işler istisna kapsamında değerlendiriliyor.
Kısmi emeklilik nasıl uygulanıyor
Kısmi emeklilikten yararlanabilmek için emeklilik hakkının kazanılmış olması gerekiyor. Çalışan, işverenle anlaşarak çalışma süresini yüzde 25 ile yüzde 75 arasında azaltabiliyor. Aynı anda, kazanılmış emekli aylığının bir bölümü ödenmeye başlanıyor.
Ödenmeyen emekli aylığı kısmı ise tam emekliliğe kadar değer kazanmaya devam ediyor. Alınan emekli aylığı tutarı, çalışma süresindeki azalma oranına göre belirleniyor.
Vergi muafiyeti 2027’de geliyor
2027 yılından itibaren, emeklilik döneminde elde edilen ek gelirler için yıllık 15.000 avroluk vergi muafiyeti uygulanacak. Bu düzenlemenin yasal altyapısının yıl içinde tamamlanması planlanıyor.
Başlangıçta sabit oranlı bir vergi sistemi gündeme gelmişti. Sonrasında aylık 1.250 avro, yıllık 15.000 avro muafiyet modelinde uzlaşma sağlandı.
Kadınlar için emeklilik yaşı yeniden yükseldi
Kadınlar için yasal emeklilik yaşı yarım yıl daha artırıldı.
1965 doğumlu kadınların yılın ilk yarısında doğan bölümü artık 61,5 yaşında emekli olabilecek.
Erken emeklilik kapsamındaki kademeli emeklilik sistemi de zorlaştırıldı. Emeklilik yaşı 62’den 63’e çıkarılıyor. Bu artış, iki aylık adımlarla ve kademeli şekilde uygulanıyor. Aynı zamanda gerekli sigorta süresi 480 aydan 504 aya yükseltiliyor.
Bakım çalışanlarına kolaylık
Bakım sektöründe çalışanlar için önemli bir düzenleme yapıldı. Mesleki bakım hizmetleri, artık genel olarak ağır iş kapsamına alındı.
Bakım faaliyetinin günlük en az dört saat ya da çalışma süresinin yarısını oluşturması yeterli sayılıyor. Vardiyalı çalışmalarda ise ayda en az 12 gün vardiya şartı aranıyor.
Emekli aylıkları arttı, ancak daha sınırlı
2026 yılı emekli aylığı artışı, önceki yıla kıyasla daha düşük kaldı.
- 2.500 avroya kadar olan aylıklar yüzde 2,7 oranında artırıldı.
- Daha yüksek aylıklar için 67,50 avro sabit artış uygulandı.
Bu hesaplamayla ortalama artış yaklaşık yüzde 2,25 oldu. Yeni emekli olanlar için ilk yıl artışın yarısı, yani yüzde 1,35 geçerli olacak. Denge yardımı tutarları da yüzde 2,7 oranında yükseltildi.
