Avrupa Birliği’nin yeni atık taşıma düzenlemesi kapsamında, karışık evsel atıkların İsviçre’ye ihracının devam etmesine yönelik özel bir istisna planlanıyor. Vorarlberg Eyalet Başkanı Markus Wallner, AB Komiseri Magnus Brunner ve Tarım Bakanı Norbert Totschnig arasında bu konuda uzlaşma sağlandı.
Avrupa Birliği’nin hazırladığı yeni atık taşıma düzenlemesi (Abfallverbringungsverordnung), genel olarak atıkların üçüncü ülkelere ihracını sınırlandırmayı hedefliyor. Bu kapsamda özellikle Afrika gibi bölgelerde oluşabilecek çevre sorunlarının önüne geçilmesi amaçlanıyor. 21 Mayıs itibarıyla yürürlüğe girecek olan ihracat yasağı, normal şartlarda İsviçre’yi de kapsıyordu. Ancak yapılan görüşmeler sonucunda, Vorarlberg’den çıkan atıkların İsviçre’ye gönderilmeye devam edebilmesi için özel bir istisna üzerinde anlaşmaya varıldı.
Yeni düzenleme halihazırda OECD ve EFTA ülkeleri için bazı geniş kapsamlı istisnalar içeriyor. Buna ek olarak İsviçre için özel bir muafiyet daha getirilmesi planlanıyor. Bu istisna yalnızca Vorarlberg ile sınırlı kalmayacak, Avrupa Birliği genelindeki evsel atıkları da kapsayacak. Özellikle Almanya’nın Baden-Württemberg bölgesi de bu düzenlemeye büyük ilgi gösterdi.
Maliyet ve çevre etkisi endişesi
Vorarlberg yönetimi, söz konusu istisnayı eyalet için “önemli bir adım” olarak değerlendiriyor. Yetkililere göre bu düzenleme olmazsa, bölge daha yüksek maliyetler ve ek çevresel yüklerle karşı karşıya kalacaktı.
Şu anda Vorarlberg’de toplanan atıklar kısa mesafelerle, çoğu zaman tren yoluyla İsviçre’ye taşınıyor. Eğer istisna kabul edilmezse, bu atıkların Avrupa Birliği içindeki daha uzak tesislere gönderilmesi gerekecek. Bu da yaklaşık 40 kilometrelik mesafelerin 400 kilometreye kadar çıkması anlamına geliyor. Böyle bir durumda trafik yoğunluğu artacak, maliyetler yükselecek ve karbon salımı ciddi şekilde çoğalacak.
“Pratik bir çözüm” değerlendirmesi
AB düzeyinde de söz konusu istisna “uygulanabilir bir çözüm” olarak görülüyor. Magnus Brunner, düzenlemenin bölgesel şartları dikkate aldığını ve gereksiz yüklerin önüne geçtiğini belirtti. Norbert Totschnig ise bu adımla Avrupa’nın çevre hedefleri ile ulusal ihtiyaçların dengelendiğini ifade etti.
Yetkililer, istisnanın oldukça sınırlı tutulduğunu ve Avrupa Birliği’nin genel atık politikası hedeflerinde bir değişiklik anlamına gelmediğini vurguluyor. Atıkların yüksek çevre standartlarına sahip tesislerde işlenmeye devam edeceği belirtiliyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun nihai metin üzerinde uzlaşması gerekiyor. Vorarlberg yönetimi ise mevcut atık bertaraf süreçlerinde aksama yaşanmaması için kararın hızlı şekilde alınmasını talep ediyor.
