Yüksek tansiyon, kalp krizi ve felç açısından en önemli risk etkenlerinden biri olarak gösteriliyor. Uzmanlara göre genetik yatkınlık ve yaş gibi değiştirilemeyen etkenlerin yanında hareketsizlik, fazla kilo, stres, yetersiz uyku ve sağlıksız beslenme de tansiyonun yükselmesinde önemli rol oynuyor.
Üç kardiyoloji uzmanının ortak mesajı ise oldukça açık: Daha fazla hareket etmek, sağlıklı beslenmek, yeterince uyumak, fazla kilolardan kurtulmak ve uzun süreli stresi azaltmak tansiyon kontrolüne önemli katkı sağlayabilir.
Yüksek tansiyon uzun süre fark edilmeyebilir
Yüksek tansiyonun en önemli sorunlarından biri, özellikle başlangıç döneminde belirgin bir şikâyete yol açmaması. Bu nedenle kişi kendisini sağlıklı hissederken tansiyon değerleri yüksek seyredebilir.
Almanya’da Robert Koch Enstitüsü verilerine göre yaklaşık 20 ila 30 milyon kişinin yüksek tansiyonla yaşadığı tahmin ediliyor.
Kardiyolog Matthias Junge, ailesinde yüksek tansiyon bulunduğunu ve kendisinde de hipertansiyon geliştiğini belirtiyor. Junge, günlük yaşamda mümkün olduğunca hareket etmeye çalıştığını, işe bisikletle gittiğini ve asansör yerine merdivenleri tercih ettiğini anlatıyor.
Günlük hareket bile önemli
Uzmanların üzerinde en fazla durduğu konuların başında fiziksel hareket geliyor.
Bunun için mutlaka her gün uzun süre spor salonunda zaman geçirmek gerekmiyor. Bisiklete binmek, yürümek, merdiven kullanmak ve düzenli spor yapmak günlük hareket miktarını artırmanın yolları arasında gösteriliyor.
Kardiyolog Ulf Landmesser de düzenli fiziksel hareketin yüksek tansiyonun önlenmesinde ve kontrolünde önemli etkisi bulunduğunu belirtiyor. Kendisi hafta sonlarının yanı sıra haftada bir veya iki kez işe gitmeden önce koşmaya çalıştığını ifade ediyor.
Fazla kilo tansiyonu etkileyebilir
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer konu vücut ağırlığı. Fazla kiloların tansiyon üzerinde olumsuz etkisi olabileceği belirtilirken, ani ve sürdürülemeyen değişiklikler yerine kalıcı alışkanlıkların oluşturulması öneriliyor.
Junge, kendi yaşamında üç ana öğün yemeye ve öğünler arasında atıştırmamaya çalıştığını söylüyor. Ancak bunun günlük yaşamda her zaman kolay olmadığını da açıkça ifade ediyor.
Beslenmede ise sebze ve meyve ağırlıklı, dengeli öğünler öne çıkıyor. Landmesser özellikle Akdeniz tipi beslenmeye; sebze, meyve ve zeytinyağı gibi ürünlere dikkat çekiyor.
Uyku ve stres de tansiyonla bağlantılı
Yalnızca beslenme ve hareket değil, uyku ve uzun süreli stres de kalp-damar sağlığı açısından önem taşıyor.
Uzmanlara göre sürekli stres, vücuttaki çeşitli düzenleyici mekanizmaları etkileyebilir. Yetersiz uyku da hem genel sağlık hem de günlük performans üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabilir.
Çocuk kardiyoloğu Renate Oberhoffer-Fritz, kendi yaşamında yeterli uykuyu en önemli unsurlardan biri olarak gördüğünü belirtiyor.
Sağlıklı alışkanlıklar çocuklukta başlamalı
Oberhoffer-Fritz ayrıca tansiyon sorunlarına karşı korunmanın yalnızca yetişkinlik döneminde başlamaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Çocukların erken yaşlardan itibaren hareketli yaşam, dengeli beslenme ve yeterli uyku alışkanlığı kazanmasının ilerleyen yıllar açısından önemli olduğunu vurguluyor.
Ailelerin çocuklarına örnek olmasının da burada önemli bir rol oynadığı belirtiliyor.
Uzmanların ortak önerileri
Üç uzmanın açıklamalarında öne çıkan temel noktalar şöyle:
- Günlük yaşamda mümkün olduğunca hareket etmek ve düzenli spor yapmak
- Fazla kiloları mümkün olduğunca azaltmak
- Sebze ve meyve ağırlıklı dengeli beslenmek
- Yeterli ve düzenli uyumak
- Uzun süreli stresi mümkün olduğunca azaltmak
- Sigara kullanmamak
- Tansiyon değerlerini uygun aralıklarla kontrol ettirmek
Ancak yaşam tarzındaki değişikliklerin, yüksek tansiyon tanısı konmuş kişilerde doktor tarafından verilen ilaçların yerine kendiliğinden geçirilmemesi gerekiyor. Tedavide yapılacak değişikliklerin doktorla birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
