Basel’de yürütülen bir araştırma, antibiyotiklerin gerçek etkisini doğrudan canlı bakteri üzerinde ölçebilen yeni bir yöntemi ortaya çıkardı. Uzun yıllardır laboratuvar ortamında etkili görünen birçok antibiyotiğin, insan vücudunda bakterileri gerçekten öldürüp öldürmediği net biçimde bilinmiyordu. Geliştirilen bu yeni yöntem, bu belirsizliğe ışık tutmayı amaçlıyor.
Basel Üniversitesi ve Basel Üniversite Hastanesi Biyomedizin Bölümü’nden Doktor Lucas Boeck liderliğindeki araştırma ekibi, antibiyotiklerin öldürücü etkisini tek tek bakteriler üzerinde gözlemleyebilen bir teknik geliştirdi. Çalışmanın sonuçları, bilim dünyasının saygın dergilerinden birinde yayımlandı.
Tek tek bakteriler günlerce izleniyor
“Antimikrobiyal Tek Hücre Testi” adı verilen bu yöntem, mikroskop altında tek tek bakterileri günler boyunca izliyor. Böylece bir antibiyotiğin bakteriyi ne kadar sürede ve gerçekten öldürüp öldürmediği açıkça görülebiliyor. Araştırmacılar, her bir bakterinin yaşam sürecini kayda alarak ayrıntılı analiz yapıyor.
Yöntem, tüberküloz etkeni olan bakteriye karşı uygulanan çok sayıda ilaç birleşimi üzerinde test edildi. Ayrıca karmaşık bir akciğer enfeksiyonu yaşayan yüzlerce hastadan alınan örnekler de incelendi.
Her bakteri aynı tepkiyi vermiyor
Araştırma sonuçları, antibiyotiklerin etkisinin yalnızca ilaca değil, bakterinin yapısına da bağlı olduğunu ortaya koydu. Bazı bakteriler, ilaca dirençli olmamasına rağmen hayatta kalabiliyor. Bu durum, bilim dünyasında “antibiyotik toleransı” olarak adlandırılıyor.
Genetik incelemeler, bakterilerin ilaca dayanma gücünün belirli kalıtsal özelliklerle ilişkili olduğunu gösterdi. Araştırmacılara göre, bir bakterinin antibiyotiği ne kadar iyi tolere ettiği, tedavinin başarı şansını doğrudan etkiliyor.
Kişiye özel tedaviye doğru bir adım
Yeni test yöntemi, gelecekte antibiyotik tedavilerinin kişiye ve bakteriye özel planlanmasının önünü açabilir. Şu an için araştırma aşamasında olan yöntemin, ilerleyen dönemde klinik uygulamaya girmesi hedefleniyor.
Araştırmacılar, bu yöntem sayesinde hem mevcut antibiyotiklerin gerçek etkisinin daha doğru değerlendirilebileceğini hem de yeni ilaçların geliştirilmesinde daha gerçekçi sonuçlar elde edilebileceğini belirtiyor. Ayrıca yöntem, bakterilerin ilaçlara karşı geliştirdiği hayatta kalma stratejilerini anlamaya da katkı sağlıyor.
Uzmanlar, bu çalışmanın daha etkili ve hedefe yönelik tedavilerin geliştirilmesi açısından önemli bir dönüm noktası olabileceğini vurguluyor.
