Avusturya'da yanlış şekilde çöpe atılan lityum iyon pillerin neden olduğu yangınlar giderek artarken, geri dönüşüm sektörü somut adımlar atılması çağrısında bulundu. Çevre Bakanlığı'nda düzenlenen toplantının ardından eski pillerin geri getirilmesini teşvik edecek para iadesi sistemi yeniden gündeme geldi.
Geri dönüşüm şirketi Loacker Recycling'in yöneticilerinden ve Avusturya Atık Bertaraf İşletmeleri Birliği Vorarlberg Yönetim Kurulu Üyesi Reinhard Pierer, bu konuda önemli ilerleme kaydedildiğini belirterek, düzenlemenin hayata geçirileceğine inandığını söyledi.
Yangınların en büyük nedeni yanlış atılan piller
Lityum iyon piller, evsel çöpe atıldığında çöp toplama veya ayrıştırma sırasında ezilerek kısa devre yapabiliyor. Bu durum ise çok kısa sürede yüksek sıcaklıklara ulaşan ve kontrol edilmesi güç yangınlara neden oluyor.
Mart 2024'te Feldkirch Atık Toplama Merkezi'nde meydana gelen büyük yangın ile 2025 yılında Götzis'teki Loacker Recycling tesisinde çıkan yangının da yanlış şekilde atılan pillerden kaynaklandığı belirtilmişti.
Eski pili getirene para verilmesi öneriliyor
Atık yönetimi sektörü, klasik depozito uygulaması yerine vatandaşlara eski lityum iyon pillerini teslim etmeleri karşılığında para verilmesini öneriyor.
Bu sistem sayesinde çekmecelerde unutulan veya çöpe atılma riski bulunan milyonlarca pilin güvenli şekilde toplanması hedefleniyor.
Öneriye göre piller;
- Elektronik ürün satan mağazalara,
- Belediyelerin atık toplama merkezlerine,
- Yetkili toplama noktalarına
teslim edilebilecek.
Uzmanlar ayrıca kutupları açıkta kalan pillerin bantlanarak teslim edilmesi ve güvenli şekilde depolanmasının da büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Ticaret sektörü mesafeli yaklaşıyor
Elektronik ürün satıcıları ise öneriye temkinli yaklaşıyor.
Vorarlberg Ticaret Odası Elektronik Ticareti Birimi, işletmelerin zaten ücretsiz pil toplama yükümlülüğü bulunduğunu, para iadesi sisteminin ise ek maliyet ve iş yükü oluşturacağını belirtiyor.
Tek kullanımlık elektronik sigaralar da yasaklanacak
Yangın riskini azaltmaya yönelik bir diğer önemli adım ise 2027 yılında tek kullanımlık elektronik sigaraların yasaklanması olacak.
Uzmanlara göre bu yasak sayesinde çöpe karışan milyonlarca lityum iyon pil ortadan kalkacak ve yangın riski önemli ölçüde azalacak.
Çevre Bakanlığı ayrıca sorunun çözümü için özel bir çalışma grubu kurulacağını açıkladı. Geri dönüşüm sektörü ise artık yalnızca toplantılar değil, somut adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.
