Avusturya’da birlikte yaşadığımız Hristiyan toplumu daha iyi tanımak ve karşılıklı anlayışı güçlendirmek açısından 25 Aralık – Weihnachten (Noel) önemli bir yere sahip. Bu gün, Hristiyan inancına göre Hz. İsa’nın (İsa Mesih) doğumunun anıldığı kutsal bir gün olarak kabul ediliyor ve Avusturya genelinde resmî tatil olarak yaşanıyor.
Bir Türk ve Müslüman gazetesi olarak bu tür günleri aktarmaktaki amacımız; inanç farklarını öne çıkarmak değil, aynı toplumu paylaştığımız komşularımızın değerlerini anlamak, günlük hayatta karşılaştığımız geleneklerin arka planını okuyucularımıza tanıtmak.
25 Aralık’ın tarihsel arka planı
Hristiyanlıkta Hz. İsa’nın kesin doğum tarihi bilinmiyor. Tarihsel kaynaklara göre Weihnachten, ilk kez 336 yılında Roma’da 25 Aralık’ta kutlandı. Bu tarihin seçilmesine dair iki temel yaklaşım bulunuyor:
Teolojik yaklaşım: Bazı Hristiyan ilahiyatçılar, Hz. İsa’nın mucizevi şekilde ana rahmine düştüğü gün olarak kabul edilen 25 Mart’tan dokuz ay sonrasını doğum günü olarak hesapladı.
Tarihsel-toplumsal yaklaşım: Roma döneminde kış gündönümünde kutlanan eski pagan bayramlarının yerine, Hristiyanlığın bu tarihte konumlandırıldığı görüşü de yaygın.
Avusturya’da Weihnachten nasıl yaşanıyor?
Avusturya’da Noel’in en hareketli bölümü 24 Aralık akşamı yaşanıyor. Hediyeler bu akşam veriliyor. 25 Aralık (Weihnachten) ise daha çok:
- aileyle bir arada olma,
- şükür ve dua,
- sakinlik ve dinlenme
günü olarak görülüyor.
Bu yönüyle Weihnachten, bizdeki bayramların ilk günü anlayışına benzer bir anlam taşıyor.
Bölgelere göre gelenekler
Weihnachten sofraları eyaletlere göre farklılık gösterebiliyor:
Vorarlberg: Fondü ve raclette gibi paylaşım esaslı yemekler öne çıkıyor.
Oberösterreich: Hindi, kaz veya ördek gibi kümes hayvanları tercih ediliyor.
Viyana: Noel arifesinde balık yendikten sonra, 25 Aralık’ta et yemekleri hazırlanıyor.
Innviertel bölgesi: Gece ayininden sonra aile bireyleriyle içilen geleneksel Mettensuppe (et suyu çorbası) dikkat çekiyor.
Genel olarak Weihnachten, kalabalık aile sofraları ve uzun sohbetlerle geçiriliyor.
Birlikte yaşamanın parçası olarak
Weihnachten, Hristiyanlar için dinî bir gün olmasının yanı sıra Avusturya’da toplumsal ve kültürel bir değer taşıyor. Bu tür günleri bilmek;
- çocuklarımızın okul hayatında,
- iş yerlerindeki sosyal ilişkilerde,
- komşuluk bağlarında
karşılıklı saygıyı ve anlayışı güçlendiriyor.
Farklı inançlara sahip olsak da aynı şehirleri, aynı sokakları ve aynı geleceği paylaşıyoruz. Karşılıklı anlayış, birlikte huzur içinde yaşamanın en sağlam temelini oluşturuyor.
Müslümanlar Weihnachten’i dinî bir bayram olarak kutlamaz
Kur’an’da Hz. İsa’nın bir peygamber olduğu açıkça belirtilir (Âl-i İmrân, 3/59).
Bu nedenle Hristiyanlıktaki inanç esaslarına dayanan Noel kutlamalarına dinî anlamda katılım söz konusu değildir.
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) “Kim bir kavme benzemeye çalışırsa o da onlardandır” buyurarak inanç temelli taklitten sakındırmıştır (Ebû Dâvûd).
Buna rağmen İslam, farklı inançlara saygıyı ve iyi komşuluğu emreder (Mümtehine, 60/8).
Bu çerçevede Müslümanlar Noel’i kutlamaz, ancak komşularıyla saygı ve barış içinde yaşar.
