Sıcak geçen yaz aylarının ardından Vorarlberg’de belediyeler, kent ve kasaba merkezlerini gelecekte nasıl daha serin tutabileceklerine yönelik çözümler arıyor. Bunlardan biri de asfaltla kaplanmış alanların yeniden açılarak yeşillendirilmesi. Bodenfreiheit Derneği, “BODAguat” projesi kapsamında düzenlediği atölyelerle bu yöntemin evlerin çevresindeki küçük alanlarda dahi uygulanabileceğini gösteriyor.
Asfalt ve betonla kaplı alanların yaz aylarında aşırı ısınması, özellikle yerleşim merkezlerinde sıcaklığın daha da hissedilir hale gelmesine neden oluyor.
Bodenfreiheit Derneği Genel Müdürü Kerstin Riedmann’ın verdiği bilgilere göre asfalt yüzeylerin sıcaklığı yaz aylarında 60 dereceye kadar çıkabiliyor. Yeşillendirilmiş bir zeminde ise yüzey sıcaklığı yaklaşık 20 derece seviyesinde kalabiliyor.
Aradaki sıcaklık farkının yanı sıra zeminin yeniden doğal hale getirilmesi yağmur suyunun doğrudan kanalizasyona akması yerine toprağa sızmasını sağlıyor. Topraktaki suyun buharlaşması çevrenin serinlemesine katkıda bulunurken, özellikle şiddetli yağışlarda zeminin suyu emme kapasitesi de artıyor.
Küçük alanlarda büyük iş makinelerine gerek yok
Uzmanlara göre evlerin çevresindeki küçük asfalt alanlarını kaldırmak için büyük inşaat makinelerine ihtiyaç duyulmuyor.
Hafriyat uzmanı Mathias Hoch, asfaltın önce kesme makinesiyle üçgen şeklinde kesilebileceğini, ardından kazma ve balyoz yardımıyla parça parça kırılarak kaldırılabileceğini belirtiyor.
Hoch, işlemin fiziksel güç gerektirdiğini esprili bir şekilde “Biraz spor salonu çalışması gibi” sözleriyle anlatıyor.
Gerekli aletlerin önemli bir bölümünün birçok evde zaten bulunduğunu belirten Hoch, asfalt kesme makinesinin ise kiralanabileceğini ifade ediyor.
Asfaltı kaldırmak tek başına yeterli değil
Asfaltın sökülmesinin ardından zeminin nasıl kullanılacağına bağlı olarak uygun malzemelerle yeniden doldurulması gerekiyor.
Frastanz’daki uygulamada asfaltın kaldırıldığı alana çakıl serildi ve ardından çakıllı çim (Schotterrasen) ekildi. Tohumların zemine daha eşit dağıtılabilmesi için ekimden önce toprakla karıştırılması tavsiye ediliyor.
Peyzaj planlamacısı Simone König, bitki köklerinin yağmur suyunun toprağa sızmasını önemli ölçüde kolaylaştırdığına dikkat çekiyor.
Yalnızca çakıl kullanılan yüzeylerin zaman içerisinde yeniden sıkışabileceğini belirten König, bitkilerin bulunduğu alanlarda yağmur suyunun yüzeyden akıp gitmek yerine bulunduğu yerde toprağa sızmasının daha kolay olduğunu ifade ediyor.
Evin önündeki otopark bile yeşillendirilebilir
Frastanz’da gerçekleştirilen atölyelerde katılımcılar asfalt kesme makinesi, kazma ve balyozları kullanarak uygulamayı bizzat deneyimledi.
Bodenfreiheit Derneği bu çalışmalarla yalnızca belediyelere değil, özel mülk sahiplerine de asfaltla kaplanmış küçük alanların yeniden doğal zemine dönüştürülebileceğini göstermeyi amaçlıyor.
Örneğin bir evin araç girişinin belirli bir bölümü veya artık kullanılmayan bir otopark alanı asfaltından arındırılarak yeşillendirilebilir.
Daha büyük alanlarda ise çalışmaların uzman bir firma tarafından gerçekleştirilmesi tavsiye ediliyor.
Bu yıl 10 belediyede uygulandı
Kerstin Riedmann’ın verdiği bilgiye göre, bu yıl Vorarlberg’de 10 belediyede konuyla ilgili atölye çalışmaları gerçekleştirildi.
Yeni çalışmaların 2027 yılının ilkbaharında da devam etmesi planlanıyor.
“BODAguat”, Bodenfreiheit Derneği tarafından yürütülen bir LEADER projesi. Proje, Vorarlberg Eyaleti ve Avrupa Birliği tarafından da destekleniyor.
Bu destek sayesinde belediyeler ve konuya ilgi duyan kişiler düzenlenen çalışmalara ücretsiz olarak katılabiliyor.
