“Hallo” (Merhaba), “Grüß Gott” (Allah’ın selamı), “Grüaß di” (Seni selamlarım/Merhaba), “Zeawas” (Selam) ya da Vorarlberg’e özgü “Heile” (Selam)…
Avusturya’nın kırsal bölgelerinde insanların birbirini selamlama biçimleri zamanla değişiyor. Ancak yeni bir araştırmaya göre geleneksel selamlaşma ifadeleri sanıldığı gibi ortadan kaybolmuyor. Üstelik sıkça dile getirilen “gençler artık selam vermiyor” düşüncesi de araştırmanın sonuçlarıyla örtüşmüyor.
Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW) bünyesindeki araştırmacılar, sekiz eyaletteki 13 kırsal yerleşimde yaşayan 152 yetişkinin selamlaşma alışkanlıklarını inceledi.
En yaygın selam artık “Hallo” (Merhaba)
Araştırmaya göre Avusturya’nın kırsal bölgelerinde en sık kullanılan selamlaşma ifadesi açık ara “Hallo” (Merhaba) oldu.
Eskiden daha samimi ve günlük bir ifade olarak algılanan “Hallo”, günümüzde giderek daha tarafsız ve genel bir selamlaşma biçimine dönüşüyor.
Özellikle gençler, tanımadıkları veya fazla yakın olmadıkları kişileri de “Hallo” diyerek selamlıyor. Yaşlı kuşak ise bu ifadeyi daha çok aile ve arkadaş çevresinde kullanıyor.
“Grüß Gott” (Allah’ın selamı) hâlâ yaygın
Avusturya’nın en bilinen geleneksel selamlaşmalarından biri olan “Grüß Gott” (Allah’ın selamı) da özellikle yaşlı kuşak arasında yaygınlığını koruyor.
İfade dinî bir kökene sahip olsa da günümüzde Avusturya’da çoğunlukla dinî bir mesaj vermek amacıyla değil, geleneksel ve kibar bir selamlaşma biçimi olarak kullanılıyor.
Araştırmaya göre yaşlı kuşak, özellikle gençlerin “Grüß Gott” yerine giderek daha fazla “Hallo” kullanmasını eleştirebiliyor.
“Grüaß di” (Seni selamlarım) kaybolmuyor
Geleneksel ağız ve lehçelerde kullanılan selamlaşmalar da yaşamaya devam ediyor.
“Griaß di” veya Vorarlberg ağzıyla “Grüaß di” (Seni selamlarım/Merhaba) özellikle aynı yerleşim yerinde yaşayan ve birbirini tanıyan kişiler arasında tercih ediliyor.
Vedalaşırken kullanılan “Pfiat di” (Allah’a emanet ol/Hoşça kal) ifadesi de özellikle Avusturya’nın batısındaki kırsal bölgelerde güçlü biçimde varlığını sürdürüyor.
Vorarlberg’in “Heile”si (Selam) dikkat çekiyor
Araştırmada Vorarlberg ve Tirol’e özgü “Heil” veya “Heile” (Selam) ifadesine de ayrıca değinildi.
Araştırmacılar, bu selamlaşmanın son derece bölgesel olduğunu ve kullanımının siyasi bir anlam taşımadığını özellikle belirtiyor.
Araştırma kapsamında bazı gençlerin kendi memleketlerinden bir fırın çalışanını “Heil” (Selam) diyerek selamladıkları görüldü. Aynı gençlerin Viyanalı bir kişiye hitap ederken ise kelimenin oluşturabileceği olumsuz çağrışımlar nedeniyle “Grüß Gott” (Allah’ın selamı) veya “Hallo” (Merhaba) ifadelerini tercih ettikleri gözlemlendi.
“Zeawas” (Selam) daha az kullanılıyor
“Servus”un yöresel söyleniş biçimlerinden biri olan “Zeawas” (Selam) ise araştırmaya göre diğer ifadeler kadar sık kullanılmıyor.
Kullanıldığında ise daha çok samimi bir selamlaşma biçimi olarak karşımıza çıkıyor.
Gençler gerçekten daha az mı selam veriyor?
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri kuşaklar arasındaki algı farkı oldu.
Yaşlıların bir bölümü gençlerin eskisi kadar selam vermediğini veya geleneksel “Grüß Gott” (Allah’ın selamı) yerine çok fazla “Hallo” (Merhaba) kullandığını düşünüyor.
Ancak gerçek konuşma ortamlarında yapılan gözlemler, gençlerin yaşlılardan daha az selam verdiğini göstermedi.
Araştırmacılara göre gençler oldukça sık selam veriyor; ancak selamlaşmaya yaşlı kuşak kadar büyük bir anlam yüklemiyor.
Yaşlı kuşak ise selamlaşmayı daha güçlü biçimde saygı ve nezaket göstergesi olarak değerlendiriyor. Araştırmada ayrıca yaşlıların gençlerden kendilerini selamlamasını daha fazla bekledikleri, buna karşın kendilerini selam vermek konusunda aynı ölçüde yükümlü hissetmedikleri sonucuna ulaşıldı.
