Vorarlberg ekonomisinin gelecekte ihtiyaç duyacağı nitelikli iş gücü konusunda endişeler artıyor. Wirtschaftskammer Vorarlberg (WKV), Lehre olarak bilinen mesleki çıraklık eğitiminin gençler arasındaki cazibesinin giderek azalmasına dikkat çekiyor.
2025 yılı sonunda Vorarlberg’de aktif çıraklık eğitimi alan 6 bin 348 genç bulunuyordu. Bu sayı yalnızca bir yıl içerisinde 205 kişi, yani yüzde 3,1 azaldı.
Daha çarpıcı değişim ise 15 yaş grubunda görüldü. 2024 yılında 15 yaşındaki gençlerin yüzde 44,53’ü çıraklık eğitimini tercih ederken, 2025’te oran yüzde 39,87’ye geriledi.
İşletmeler de çırak almakta daha temkinli
WKV Genel Müdür Yardımcısı Gudrun Petz-Bechter’e göre gerilemenin tek bir nedeni bulunmuyor.
Ekonomideki zorlu koşullar işletmeleri de etkiliyor. Bazı şirketler yeni çırak istihdam etmek konusunda daha temkinli davranıyor.
Özellikle yalnızca bir ila üç çırak yetiştiren küçük işletmeler açısından mevcut teşviklerin yetersiz kaldığı ve desteklerin artırılması gerektiği belirtiliyor.
Ancak sorun yalnızca işletmelerden kaynaklanmıyor. WKV’ye göre gençlerin mesleki eğitime yönelik motivasyonu ve ilgisinde de gerileme yaşanıyor.
İşletmelerin yüzde 62’si temel becerilerden şikâyetçi
IBW tarafından gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları dikkat çekici.
Araştırmaya katılan işletmelerin yüzde 62’den fazlası, yeterli temel becerilere sahip çırak adayı bulmakta zorlandığını belirtiyor.
Eksikliklerin başında temel matematik bilgisi ve okuduğunu anlayabilme becerisi geliyor.
İşletmeler ayrıca sosyal beceriler, sorun çözme yeteneği ve bağlantılı düşünme konusunda da eksikliklerle karşılaştıklarını bildiriyor.
Bunun sonucu olarak şirketlerin çıraklarla bireysel olarak ilgilenmek için harcadıkları zaman da artıyor. İşletmelerin yaklaşık yüzde 87’si çırakların bireysel desteği için geçmişe kıyasla çok daha fazla çaba harcadığını belirtiyor.
En fazla çırak esnaf ve zanaat alanında
Vorarlberg’deki çırakların yüzde 44’ü esnaf ve zanaat sektörlerinde eğitim görüyor. Sanayinin payı yüzde 23,2, ticaretin ise yüzde 10,3.
Erkek çıraklarda en fazla tercih edilen meslekler şöyle sıralanıyor: Metal teknisyenliği 796, elektrik teknisyenliği 543 ve motorlu taşıt teknisyenliği 339 kişi.
Kadınlarda ise perakende satış 309 kişiyle ilk sırada. Büro alanında 150, metal teknolojisinde ise 110 kadın çırak eğitim görüyor.
Gençler daha fazla okulda kalmayı tercih ediyor
Çıraklık eğitiminin karşısındaki önemli etkenlerden biri de gençlerin giderek daha fazla ileri düzey okul eğitimine yönelmesi.
WKV tarafından yaptırılan araştırmaya göre Vorarlberg’de dokuzuncu sınıfta mesleki yüksek okullara devam eden öğrencilerin oranı 2015/16 eğitim yılında yüzde 29,3 iken, 2024/25 döneminde yüzde 34,5’e yükseldi.
WKV, akademik ve okul temelli eğitimin önemini kabul etmekle birlikte iş piyasasında uygulamalı mesleki becerilere sahip çalışanlara duyulan ihtiyacın devam ettiğine dikkat çekiyor.
Yapay zekâ ustanın yerini tutmuyor
Dijitalleşme ve yapay zekânın meslekleri değiştireceğini belirten Petz-Bechter, bunun uygulamalı meslekleri gereksiz hale getirmeyeceğini vurguluyor.
Verdiği örnek oldukça açık: “Dijital teknolojiler birçok konuda yardımcı olabilir ancak saç kesemez, kalorifer sistemi kuramaz veya bir evi yenileyemez.”
Geleceğin nitelikli çalışanlarının ise yalnızca el becerisine sahip olması yeterli olmayacak. Mesleki bilgi ve uygulamalı becerilerin; dijital sistemler, otomasyon ve robotik bilgisiyle birleştirilmesi gerekecek.
WKV meslek yönlendirmesinin güçlendirilmesini istiyor
WKV, okullardaki mesleki yönlendirmenin daha güçlü ve zorunlu hale getirilmesini talep ediyor. Gençlerin meslekleri daha iyi tanımasının yanlış tercihler ile çıraklık eğitimini yarıda bırakma oranlarını azaltabileceği düşünülüyor.
WKV ayrıca özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin çırak bulması ve yetiştirmesi için verilen desteği artırmayı planlıyor.
Kurumun değerlendirmesine göre çıraklık eğitimi Vorarlberg’in gelecekteki nitelikli iş gücünü güvence altına almasının en önemli yollarından biri olmaya devam ediyor.
