Avusturya’nın mesleki eğitim ve çıraklık geleneğinin güçlü olduğu eyaletlerinden Vorarlberg’de çırak sayısındaki düşüş endişe yaratıyor. 2025 yılında ilk kez 15 yaşındaki gençlerin yarısından azı bir çıraklık eğitimi için başvuruda bulundu.
Vorarlberg Ekonomi Odası (Wirtschaftskammer Vorarlberg) Direktör Yardımcısı Gudrun Petz-Bechter, ORF Radio Vorarlberg’de yayımlanan “Neues bei Neustädter” programında yaptığı açıklamada, çırak sayılarının “tarihi düşük seviyeye” gerilediğini söyledi.
Petz-Bechter, “Bu gerçekten çok üzücü. Çıraklık eğitiminin güçlü olduğu bir eyalet olarak bu durum bizi ciddi biçimde etkiliyor” ifadelerini kullandı.
Çıraklığa olan ilginin azalmasının nedenlerinden birinin ailelerin eğitim konusundaki tercihleri olduğunu belirten Petz-Bechter, birçok anne ve babanın üniversite diplomasını çocuklarının geleceği açısından daha başarılı ve güvenli bir seçenek olarak gördüğünü ifade etti.
İşletmeler sipariş ve ciro kaybediyor
Çırak sayısındaki gerileme yalnızca eğitim sistemini değil, Vorarlberg ekonomisini de doğrudan etkiliyor.
Eğitim araştırmacısı Thomas Mayr, yeterli sayıda nitelikli çalışan bulamayan işletmelerin sipariş kaybedebildiğini veya bekledikleri ciroya ulaşamadığını belirtti.
Mayr’a göre personel sıkıntısı devam ettiği takdirde şirketler yatırımlarını azaltmak zorunda kalabiliyor ve hizmet ya da üretim kalitesinde kayıplar yaşanabiliyor.
Nitelikli iş gücü açığının özellikle uygulamalı mesleklerde belirginleştiğine dikkat çeken Mayr, zanaat, teknik meslekler ve turizm sektörlerinin bu durumdan en fazla etkilenen alanlar olduğunu söyledi.
Üniversite mezunlarında aynı sorun yaşanmıyor
Üniversite ve yüksekokul mezunları söz konusu olduğunda ise iş gücü piyasasında farklı bir tablo ortaya çıkıyor.
Mayr’ın verdiği bilgilere göre üniversite mezunu çalışan bulmakta zorlanan şirketlerin oranı yaklaşık yüzde 10 seviyesinde. Bu alandaki personel sıkıntısı da ağırlıklı olarak teknik bölümlerde görülüyor.
Mayr, hukukçu veya işletme mezunu arayan şirketlerin ise uygun çalışan bulmakta genellikle ciddi bir sorun yaşamadığını belirtti.
“Çıraklık eğitimine verilen önem kaybedildi”
Thomas Mayr, çırak sayısındaki düşüşün arkasında eğitim politikalarının da önemli rol oynadığı görüşünde.
Son 20, 30 hatta 40 yılda lise diploması ve üniversite eğitimine çok daha fazla ağırlık verildiğini belirten Mayr, aynı süreçte çıraklık ve mesleki eğitime gösterilen ilginin geri planda kaldığını ifade etti.
Vorarlberg’in hem uluslararası karşılaştırmalarda hem de Avusturya eyaletleri arasında çıraklık eğitimi konusunda hâlâ iyi durumda olduğunu belirten Mayr, buna rağmen mevcut eğilimin sürmesi halinde dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
Mayr, ABD, İngiltere, İrlanda ve İskandinav ülkelerindeki düşük çıraklık oranlarını örnek göstererek Vorarlberg’in benzer bir gelişmeyle karşılaşmaması gerektiğine dikkat çekti.
Emeklilik dalgası sorunu büyütebilir
Son 30 yılda üniversite diplomasıyla iş gücü piyasasına katılanların sayısının yaklaşık dört katına çıktığını belirten Mayr, akademik eğitimli çalışanlara talebin hâlâ yüksek olduğunu ancak arzın da önemli ölçüde arttığını söyledi.
Zanaat ve uygulamalı mesleklerde ise durum tam tersi yönde ilerliyor. Bu mesleklere yönelik ihtiyaç devam ederken gençlerden gelen ilgi azalıyor.
Buna bir de yaklaşan emeklilik dalgası ekleniyor. Mayr’a göre önümüzdeki dönemde deneyimli çalışanların emekliye ayrılması, özellikle zanaat ve teknik mesleklerde nitelikli personel açığını daha da büyütebilir.
