Avusturya Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nde (ISTA) yürütülen uzun süreli bir araştırma, öğrenilen mekânsal bilgilerin uyku sırasında beyinde yer değiştirdiğini gösterdi. Klosterneuburg’daki araştırma merkezinde yapılan çalışmada, fareler üzerinde yapılan gözlemlerle anıların beynin hafıza merkezi olan hipokampusta nasıl yeniden organize olduğu incelendi.
Bilim insanları bu sürece “temsil kayması” (Repräsentationsdrift) adını veriyor. Bu durumun, beynin hafıza alanında yer tasarrufu sağladığı düşünülüyor. Araştırmayı yürüten Jozsef Csicsvari ve ekibi, bilgi öğrenme sürecinde nöronlar arasında nasıl bir aktivite oluştuğunu yıllar süren çalışmalarla ortaya koydu.
Özellikle “yer hücreleri” olarak bilinen nöronlar, bir fare yiyecek bulmayı öğrendiğinde o konumda yoğun şekilde aktif hale geliyor. Önceki çalışmalarda, bu hücrelerin uykuda da tekrar aktif hale geldiği ve öğrenilen bilgilerin pekiştirildiği tespit edilmişti.
Yeni çalışmada, farelerin öğrendiği labirent benzeri bir ortam sonrasında 20 saate kadar süren uyku süreci izlendi. Bu kadar uzun süreli gözlem ilk kez yapıldı. Araştırmacılar, bu süreçte aktif olan nöron desenlerinin zamanla belirgin biçimde değiştiğini gözlemledi. Bazı nöronlar sürekli aktif kalırken, bazıları işlevini yitiriyor ve yeni nöronlar devreye giriyor.
Bu yeniden düzenleme süreci, özellikle rüya görülen evrelerin dışında kalan uyku dönemlerinde yoğunlaşıyor. Uyandıktan sonra hatırlanan anılar ise, uykunun ilerleyen saatlerinde oluşan nöron desenleriyle daha uyumlu hale geliyor.
Prof. Csicsvari, bu değişimin nedenine dair şunları söyledi: “Öğrenilen bilgi hızlı bir şekilde hafızada yer bulabilir ama bu ilk yapı uzun vadeli depolama için ideal olmayabilir. Uyku sırasında beyin, bu temsilleri yeniden düzenleyerek kaynak kullanımını azaltabilir.”
Araştırmaya göre, uzun bir uyku sonrasında bir mekânı hatırlamak için daha az nöron yeterli oluyor. Ayrıca bu değişim, yeni anıların daha önceki bilgilerle daha uyumlu şekilde yerleşmesine de katkı sağlayabilir.
Copyright © www.havadis.at. Tüm Hakları Saklıdır. Havadis.at yayımladığı haber, fotoğraf ve görüntü ile internet ve wap için oluşturduğu her türlü bilgi, havadis.at yönetiminin izini olmadan hiçbir şekilde kullanılamaz.
