Son günlerde sosyal medyada yayılan, “yabancı ehliyetle Türkiye’de araç kullanan gurbetçilere ceza yazılıyor” yönündeki paylaşımlar, yurt dışında yaşayan vatandaşlar arasında endişeye yol açtı. Ancak mevcut yasal düzenlemelere göre, yabancı ehliyetle araç kullanımına otomatik bir ceza uygulanması söz konusu değil.
Uzmanlar, bazı bireysel deneyimlerin genelleştirilerek aktarılmasının yanlış bir algı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Her olayın, kişinin Türkiye’deki hukuki statüsüne, ülkeye geliş amacına ve ikamet süresine göre ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Mevzuat ne diyor?
Türkiye’de yabancı ehliyetle araç kullanımı, kişinin geçici ziyaretçi mi yoksa yerleşik mi olduğuna göre değişiyor. Yabancı bir ülkeden alınan sürücü belgeleri, Türkiye mevzuatında “yabancı sürücü belgesi” olarak kabul ediliyor. Burada belirleyici olan, ehliyetin alındığı ülke değil, kişinin Türkiye’deki yerleşik durumu oluyor.
Türkiye’ye geçici gelenler
Tatil, ziyaret ya da kısa süreli kalış amacıyla Türkiye’ye gelen kişiler, Türk vatandaşı olsalar dahi, yabancı ehliyetleriyle en fazla 6 ay araç kullanabiliyor. Bu süre, pasaporttaki son giriş tarihi esas alınarak hesaplanıyor.
Altı ayı aşan sürelerde, yabancı ehliyetin noter ya da dış temsilcilik onaylı Türkçe tercümesinin araçta bulundurulması gerekiyor. Ancak bu tercüme, kullanım süresini uzatmıyor; yalnızca belge şartını yerine getiriyor.
Türkiye’ye yerleşen Türk vatandaşları
Yurt dışında yaşadıktan sonra Türkiye’ye kesin ya da uzun süreli dönüş yapan Türk vatandaşları, yabancı ehliyetleriyle en fazla 2 yıl araç kullanabiliyor. Bu sürenin sonunda, yabancı ehliyetin Türk ehliyetine çevrilmesi zorunlu hale geliyor.
Uzmanlar, özellikle kesin dönüş yapan gurbetçilerin bu iki yıllık süreyi kaçırmamalarının önemine vurgu yapıyor.
Türk vatandaşı olmayanlar
Türk vatandaşlığı bulunmayan yabancılar, kendi ülkelerinden aldıkları sürücü belgeleriyle Türkiye’de en fazla 6 ay araç kullanabiliyor. Bu sürenin aşılması halinde, yabancı ehliyet Türkiye’de geçerliliğini kaybediyor.
Resmî açıklama olmadan paylaşımlara dikkat
Yetkililer, resmî kurumlar tarafından yapılmış bir açıklama ya da mevzuata dayalı bilgi olmadan sosyal medyada paylaşılan iddialara itibar edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Sosyal medyada dolaşan örneklerin büyük bölümü, kişinin yerleşik durumu dikkate alınmadan aktarılan yanlış yorumlardan oluşuyor.
Ehliyet değişimi nasıl yapılıyor?
Yabancı ehliyetini Türk ehliyetine çevirmek isteyenlerin, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü üzerinden randevu alması gerekiyor. Başvuru sırasında istenen belgeler şunlar:
- Sürücü belgesinin Türkçe tercümesi
- Sağlık raporu
- Kan grubunu gösteren belge
- Adli sicil kaydı
- Biyometrik fotoğraf
- Öğrenim belgesi
- Değerli kâğıt bedeli, harç ve vakıf payı ödeme belgesi
Yabancı ehliyetle Türkiye’de araç kullanımı konusunda tek tip bir ceza uygulaması bulunmuyor. Her durum, kişinin Türkiye’deki statüsüne göre değerlendiriliyor. Gurbetçilerin, kulaktan dolma bilgilere göre hareket etmek yerine mevzuata dayalı resmî bilgilere güvenmeleri öneriliyor.
