Avrupa Birliği Komisyonu, TikTok’un kullanıcıları bağımlılığa sürükleyebilecek tasarım unsurları nedeniyle Avrupa hukukunu ihlal ettiğini açıkladı. Brüksel’de yapılan duyuruda, platform hakkında başlatılan soruşturmanın derinleştirileceği ve gerekirse ağır yaptırımlar uygulanabileceği belirtildi.
Komisyonun ön değerlendirmesine göre TikTok, özellikle güçlü kişiselleştirilmiş içerik önerileri ve videoların kesintisiz şekilde otomatik oynatılması gibi mekanizmalarla kullanıcıların platformda uzun süre kalmasını teşvik ediyor. Bu durumun özellikle çocuklar ve gençler açısından ciddi riskler barındırdığı vurgulanıyor.
“Gelişmekte olan beyinler zarar görebilir”
Avrupa Birliği Komisyonu’nun dijitalden sorumlu başkan yardımcısı Henna Virkkunen, sosyal medya bağımlılığının çocukların ve gençlerin gelişmekte olan beyinleri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ifade etti. Virkkunen, Avrupa kurallarının amacının çevrim içi ortamda yurttaşları korumak olduğunu ve bu nedenle dijital platformların sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini söyledi.
TikTok suçlamaları reddediyor
TikTok cephesinden yapılan açıklamada ise Komisyonun ön bulgularının “temelsiz ve gerçeği yansıtmadığı” savunuldu. Şirket, tüm hukuki yolları kullanarak bu değerlendirmelere itiraz edeceğini bildirdi.
Süreç TikTok için pahalıya mal olabilir
TikTok, soruşturma sürecinde savunma yapma ve tartışmalı işlevlerde değişiklik önerme hakkına sahip. Ancak taraflar arasında uzlaşma sağlanamazsa Avrupa Birliği Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında resmî bir ihlal kararı alabilir. Bu durumda şirkete, yıllık küresel cirosunun yüzde altısına kadar para cezası kesilmesi mümkün.
Avrupa Birliği ne talep ediyor?
Komisyonun ön değerlendirmesinde TikTok’tan şu değişiklikler isteniyor:
- Gerçek anlamda etkili ekran süresi molalarının uygulanması
- Kullanıcıları gece saatlerinde bile platforma çeken bildirimlerin sınırlandırılması
- İçerik öneri sistemlerinin daha az bağımlılık yaratacak şekilde düzenlenmesi
- Sürekli yeni içerik yükleyen kesintisiz kaydırma özelliğinin kaldırılması
Komisyon, mevcut sistemin kullanıcıları sürekli yeni içerikle “ödüllendirdiğini” ve bunun beynin otomatik moda geçmesine yol açtığını belirtiyor. Bilimsel çalışmalara göre bu durum, zorlayıcı davranışlara ve öz denetimin zayıflamasına neden olabiliyor.
Gençlerin korunması tartışması büyüyor
TikTok’a yönelik inceleme, platformun genç kullanıcıları yeterince koruyup korumadığına dair daha geniş bir soruşturmanın parçası. Uygulamanın dünya genelinde aylık 135 milyondan fazla aktif kullanıcısı bulunuyor.
Avrupa’da sosyal medya için asgari yaş sınırı tartışmaları da sürüyor. Hâlihazırda 13 yaş sınırı geçerli olsa da bazı ülkeler daha katı kurallar istiyor. Fransa’da 15 yaş altına sosyal medya yasağı yönünde adımlar atılırken, Avrupa Parlamentosu da geçen yıl birlik genelinde 16 yaş sınırı çağrısında bulundu. Ancak bu öneriler henüz bağlayıcı nitelik taşımıyor.
Avrupa Birliği yetkilileri, Dijital Hizmetler Yasası’nın çocukları ve gençleri korumak için kararlılıkla uygulanacağını vurguluyor.
