Avusturya’da yaşayan göçmenlerin sayısı artarken, hayatlarını burada kaybeden birçok kişi son yolculuğunu doğduğu topraklara dönerek tamamlamayı tercih ediyor.
Statistik Austria verilerine göre ülkedeki nüfusun yaklaşık %23’ü yurtdışında doğmuş durumda. Her yıl binlerce göçmen Avusturya’da hayatını kaybediyor, ancak önemli bir kısmı kendi ülkelerinde defnedilmeyi seçiyor.
Yüksek Maliyet, Derin Duygular
Viyana’da faaliyet gösteren cenaze işletmecisi Kadir Etükoğlu, yalnızca geçtiğimiz hafta iki Afgan vatandaşının naaşını ülkelerine gönderdiğini söylüyor.
Bir cenazenin Afganistan’a gönderilme maliyeti 4.000 avroya kadar çıkabiliyor.
Etükoğlu’na göre bu karar hem duygusal hem de kültürel nedenlerle alınıyor:
“Birçok insan doğduğu topraklarda sonsuz istirahat etmek istiyor. Ayrıca burada mezarlar kiralık olduğu için, ileride bakımsız kalma korkusu da var.”
Avusturya’da mezar yerleri genellikle belirli sürelerle kiralanıyor, süresi dolunca aileler isterse yeniliyor.
Ancak göçmen kökenli birçok kişi, memleketinde mezarların kalıcı olması nedeniyle, sevdiklerinin hatırasının silinmeyeceği inancıyla bu yolu tercih ediyor.
Bürokratik Süreç Zor ve Masraflı
Bir naaşın yurt dışına gönderilebilmesi için ailelerin çok sayıda belge hazırlaması gerekiyor:
Leichenpass (cenaze pasaportu), ölüm belgesi, konsolosluk izinleri ve geçilen ülkelerden transit onayları bunlardan sadece birkaçı.
Özellikle AB dışındaki ülkelere yapılan transferlerde bu süreç daha karmaşık hale geliyor.
Viyana’da benzer hizmet veren bir diğer işletmeci Milan Mihajlović, ayda ortalama 12–15 uluslararası cenaze nakli yaptıklarını belirtiyor.
Kilometre başına 50 cent, idari işlemler için 600 avro, tabut için ise 600 ila 3.000 avro arasında ücret alınıyor.
Evde vefat eden kişilerin cenazesi için ek 500 avro nakil bedeli de söz konusu.
Dini Hassasiyetler Etkili
İslam inancına göre yakma (kremasyon) uygulaması uygun görülmediği için, birçok Müslüman cenazesi yıkanma ve kefenleme işlemlerinden sonra ülkelerine gönderiliyor.
Etükoğlu aynı zamanda imam olarak bu dini hazırlıkları da kendisi gerçekleştiriyor.
Viyana Merkez Mezarlığı’nda (Zentralfriedhof) bu işlemler için özel bölümler bulunuyor.
Değişen Kuşaklar, Yeni Yaklaşımlar
Mihajlović’e göre özellikle eski Yugoslavya kökenli göçmenlerde yavaş bir kültürel değişim yaşanıyor:
“Eskiden herkes kendi köyünde gömülmek isterdi, ama artık bazıları burada kalmayı tercih ediyor. Biz de bu değişime uyum sağlıyoruz.”
Bazı göçmen aileler artık Avusturya’daki mezarlıklarda kalıcı aile mezarları kiralayarak, yeni yaşamlarının bir parçası olarak “burada kök salmayı” seçiyor.
