Yeni yılın en yaygın hedeflerinden biri sigarayı bırakmak. Uzmanlar, elektronik sigara ve nikotin poşetlerinin de sağlık riski taşıdığı ve güvenli bir alternatif olmadığı konusunda uyarıyor. Sigarayı bırakmak isteyenler için ücretsiz danışmanlık ve kurs seçenekleri bulunuyor.
Araştırmalara göre toplumun yaklaşık dörtte biri her gün sigara içiyor. Sigarayı tamamen bırakma fikri ilk etapta zor geliyorsa, küçük hedeflerle başlamak öneriliyor. Avusturya Sağlık Sigortası bünyesindeki Rauchfrei Telefon’da görev yapan sağlık psikoloğu Melanie Stuhlik’e göre en önemli adım, bırakma sürecine başlamak. Bunun için önce yalnızca bir gün sigarasız kalmak bile yeterli olabilir.
"Rauchfrei Telefonu" ve ücretsiz kurslar
Rauchfrei Telefon, hafta içi her gün ücretsiz danışmanlık sunuyor. Bunun yanı sıra, nikotin bırakma sürecine destek olmak amacıyla altı haftalık ücretsiz kurslar da düzenleniyor. Bu kurslar hem çevrim içi hem de yüz yüze yapılabiliyor.
Uzmanlar, sigarayı bırakmak isteyenlerin kendilerine kısa bir sigarasız zaman dilimi belirleyip bu güne önceden hazırlanmasını öneriyor. O gün sigara isteğinin daha az olduğu etkinliklerle meşgul olmak, süreci kolaylaştırabiliyor.
Farkındalık oluşturmak önemli
Sigaraya hangi durumlarda daha çok ihtiyaç duyulduğunu fark etmek için bir sigara günlüğü tutulması tavsiye ediliyor. Böylece tetikleyici anlar belirlenip, sigara yerine farklı alışkanlıklar geliştirilebiliyor.
Elektronik sigara ve nikotin poşetleri ise çözüm olarak görülmüyor. Uzmanlara göre bu ürünler bağımlılığı sürdürdüğü gibi, özellikle solunum yolları üzerinde uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Gençlerde nikotin poşeti riski
Nikotin poşetleri özellikle gençler arasında yayılıyor. Bu ürünlerde nikotinin çok hızlı kana karıştığı ve bağımlılığı artıran maddeler içerdiği belirtiliyor. Uzmanlar, mide bulantısı, kusma ve nikotin zehirlenmesi riskine dikkat çekiyor. Birçok genç, bu ürünler olmadan günlük yaşamını sürdüremediğini fark ettiğinde danışmanlık hizmetlerine başvuruyor.
Danışmanlık hem etkili hem ekonomik
Üniversite araştırmaları, sigara bırakma sürecinde ilaçsız danışmanlık yöntemlerinin hem etkili hem de ekonomik olduğunu gösteriyor. Özellikle bireysel görüşmelerle başlayan ve ardından uygulama ya da dijital destekle devam eden yöntemlerin başarı oranı daha yüksek.
İstek geldiğinde ne yapılabilir
Sigara isteğiyle baş etmek için şu yöntemler öneriliyor:
- Stres topu sıkmak
- Ekşi bir içecek tüketmek
- Dikkati başka yöne çekecek kısa aktiviteler yapmak
- Kendini motive eden cümleleri hatırlamak
İş yerinde sigara molalarının sosyal yönü de göz ardı edilmemeli. Uzmanlar, sigara içmeden de bu molaların korunabileceğini, örneğin su şişesiyle sohbet edilebileceğini belirtiyor.
Üç aşamalı süreç
- Uzmanlara göre bırakma süreci genelde üç aşamada ilerliyor:
- İlk üç gün nikotinin vücuttan atılması,
- ilk üç hafta günlük alışkanlıkların değişmesi,
- yaklaşık üç ay sonra ise kısa süreli geri dönüş isteğinin ortaya çıkması.
Bu dönemlerde destek almak, sürecin kalıcı olmasını sağlıyor.
Sağlık kazanımları erken başlıyor
Sigarayı bıraktıktan sonra birkaç gün içinde bile olumlu etkiler görülüyor. Kan basıncı düşüyor, vücutta oksijen artıyor, koku ve tat alma duyuları geri geliyor.
Uzmanlar, yaşanan bir aksiliğin sürecin sonu olmadığını vurguluyor:
“Bir tökezleme olursa, devam etmek en doğru adımdır. Dumansız geçen her gün sağlık için kazançtır.”
