Avrupa'da son yıllarda giderek daha sık görülen Sahra tozu taşınımı, yalnızca araçları ve balkonları kırmızımsı bir toz tabakasıyla kaplamakla kalmıyor, insan sağlığını da ciddi şekilde tehdit ediyor. İsviçre'deki Paul Scherrer Enstitüsü (PSI) tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma, havadaki çöl tozu miktarının arttığını ve bunun kalp ile solunum hastalıklarına bağlı ölümleri yükselttiğini ortaya koydu.
Son 10 yılda belirgin artış
Bilim insanlarının Nature dergisinde yayımladığı araştırmaya göre, Avrupa'daki Sahra tozu yoğunluğu son on yılda yüzde 10 ila 25 oranında arttı.
Alp Dağları'ndaki buzullar üzerinde yapılan analizler ise son 150 yılda havadaki çöl tozu miktarının yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor.
Araştırmacılara göre artışın nedeni, kum fırtınalarının sayısının çoğalması değil, fırtınaların daha şiddetli hale gelmesi ve atmosferdeki hava akımlarının Sahra tozunu Avrupa'ya daha kolay taşıması.
Avusturya da etkileniyor
Sahra tozu en yoğun şekilde Yunanistan, İtalya, İspanya ve Portekiz gibi Akdeniz ülkelerinde görülse de, Avusturya da bu hava olayından etkilenen ülkeler arasında yer alıyor.
Güney Avrupa'da havadaki çöl tozu yoğunluğu ortalama 5,3 mikrogram/metreküp seviyesindeyken, Orta ve Kuzey Avrupa'da bu değer 2,1 mikrogram/metreküp olarak ölçülüyor.
Ancak güçlü toz taşınımı yaşanan günlerde bu değerler katlanarak artabiliyor.
Kalp ve akciğer hastaları risk altında
Araştırma, Sahra tozunun yoğun olduğu günlerde kalp krizi, solunum yetmezliği ve benzeri rahatsızlıklardan kaynaklanan ölümlerin belirgin şekilde arttığını ortaya koyuyor.
Özellikle;
- Yaşlılar,
- Kalp hastaları,
- Astım ve KOAH hastaları,
- Solunum yolu rahatsızlığı bulunan kişiler,
yüksek risk grubunda yer alıyor.
Uzmanlar ayrıca uzun vadede astım, kronik bronşit ve diğer akciğer hastalıkları üzerindeki etkilerin araştırılmaya devam ettiğini belirtiyor.
Uzmanlardan erken uyarı sistemi çağrısı
Bilim insanları, Avrupa'da polen ve ince toz uyarı sistemlerine benzer şekilde Sahra tozu erken uyarı sistemi kurulmasını öneriyor.
Yüksek toz yoğunluğunun beklendiği günlerde risk grubundaki kişilerin:
- Açık havada uzun süre kalmaması,
- Yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınması,
- Mümkün olduğunca kapalı ortamlarda bulunması tavsiye ediliyor.
Araştırmacılar, iklim değişikliğinin bu artışta ne ölçüde etkili olduğunun henüz kesinleşmediğini, ancak küresel ısınmanın çölleşmeyi hızlandırarak Sahra tozu taşınımını artırabileceğini değerlendiriyor.
