Vorarlberg’de yaşlı ve bakıma muhtaç kişilere yönelik bakım hizmetlerinde kapasite sorunu büyüyor. Eyalet genelinde yaklaşık 250 kişi bir bakım evi yeri beklerken, mevcut 125 bakım yatağı personel yetersizliği ve diğer nedenlerle kullanılamıyor. Özellikle nitelikli personel eksikliği, bakım sistemindeki en kritik sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.
31 Aralık 2025 itibarıyla Vorarlberg’de toplam 2 bin 378 bakım yatağı bulunuyor. Ancak bunların 125’i kapalı durumda. Bu yatakların 55’i doğrudan personel eksikliği, kalan 70’i ise tadilat çalışmaları, geciken kabuller, vefat eden sakinler ya da hastane yatışları gibi nedenlerle kullanılamıyor.
Gündüz bakımına esnek model
Bakım evlerindeki doluluk sorunu, gündüz bakım hizmetlerini daha da önemli hale getiriyor. Mobil Yardım Hizmeti, Vorarlberg genelinde 21 noktada gündüz bakım, ayrıca beş geronto-psikiyatrik merkezde özel gündüz bakım hizmeti sunuyor.
Sosyal İşlerden Sorumlu Eyalet Meclis Üyesi Martina Rüscher’in ofisinden yapılan açıklamaya göre, bu hizmetlerin daha esnek hale getirilmesi planlanıyor. Açılış saatleri, kapasite ve bölgesel dağılım konularında iyileştirme seçenekleri şu anda değerlendiriliyor.
Bakım finansmanı ve yeni bakım evi tarifesi
Bakım hizmetlerinin finansmanı, federal hükümet ile eyaletler arasında süregelen müzakerelerin önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Rüscher’e göre, Vorarlberg’de bakım sistemi ayakta tutulabiliyor. Bunun nedeni, ayakta bakım hizmetlerine verilen destekler ve yeni bakım evi tarifesi.
2019 yılından bu yana, belirli koşulları sağlayan kişiler 24 saatlik bakım hizmeti aldıklarında ek destekten yararlanabiliyor. Ayrıca bu yıl itibarıyla bakım evi tarifesi yeniden düzenlendi. Yeni sistem, temel tarife ve bakım ek ödeneği olmak üzere iki ana kalemden oluşuyor.
Temel tarife; personel, bina, kira, bakım-onarım ve malzeme giderleri gibi sabit masrafları kapsıyor. Bakım ek ödeneği ise dolu yatak sayısına bağlı olarak bakım ve gözetim personeline ilişkin değişken maliyetleri karşılıyor.
Bakım evine girenlerin mal varlığına dokunulmuyor
Bakım evinde kalan kişiler hizmet için ödeme yapıyor. Buna göre; emekli maaşının yüzde 80’i, bakım parası (harçlık düşüldükten sonra) ve diğer gelirler tamamen hesaba katılıyor. Ancak emekli maaşının yüzde 20’si ile 13. ve 14. maaş ödemeleri korunuyor. En önemlisi ise bakım altındaki kişilerin mal varlığına dokunulmuyor.
Pflegeregress’in kaldırılması bütçeleri zorluyor
Mal varlığının korunması uygulaması, 1 Ocak 2018’de Pflegeregress’in kaldırılmasıyla yürürlüğe girdi. Ancak bu durum, eyalet bütçeleri üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Daha önce bakım evlerinde kalanların yaklaşık yüzde 16’sı, bakım masraflarını kısmen mal varlıklarıyla karşılıyordu. Bu gelir kalemi ortadan kalkınca, Vorarlberg için yaklaşık 17,5 milyon avroluk ek maliyet oluştu.
Federal hükümet, bu kaybın telafi edileceğine dair söz vermişti. İlk yıllarda ülke genelinde yıllık 300 milyon avro destek öngörülmüştü. Ancak eyaletler, bu yükün hâlâ tam olarak karşılanmadığını belirtiyor.
Talep daha da arttı
Pflegeregress’in kaldırılması, bakım evlerini daha erişilebilir hale getirdi. Bunun sonucu olarak bakım evi başvurularında artış yaşandı. Artan talep, personel açığıyla birleşince Vorarlberg’de bakım sisteminin önümüzdeki yıllarda daha büyük bir baskıyla karşı karşıya kalacağı değerlendiriliyor.
