Ortadoğu’daki İran merkezli gerilim, enerji piyasalarını hızla etkilerken Avusturya’da akaryakıt ve ısınma yakıtı fiyatlarında keskin artışlar görülmeye başladı. Son haftalarda özellikle dizel, benzin ve ısınma yağı fiyatlarında önemli yükselişler yaşandı.
Uzmanlara göre enerji piyasalarındaki bu dalgalanmanın temel nedeni, bölgede artan jeopolitik riskler ve ham petrol fiyatındaki hızlı yükseliş.
Akaryakıt fiyatları hızla yükseldi
Enerji düzenleme kurumu verilerine göre 16 Şubat’ta bir litre dizelin ortalama fiyatı 1,519 avro seviyesindeyken, 2 Mart itibarıyla 1,649 avroya yükseldi. Benzin fiyatı ise aynı dönemde 1,479 avrodan 1,569 avroya çıktı.
Bu artış şu anlama geliyor:
- Dizel litre fiyatı 13 sent arttı (yüzde 8,6 artış)
- Benzin litre fiyatı 9 sent yükseldi (yüzde 6,1 artış)
Bu durum sürücüler için doğrudan ek maliyet anlamına geliyor. Örneğin 50 litrelik bir dizel dolumu artık yaklaşık 82,45 avroya mal oluyor. Bu da kısa süre öncesine göre yaklaşık 6,50 avro daha fazla ödeme yapılması anlamına geliyor.
Ham petrol fiyatı yükseldi
Fiyat artışının en önemli nedeni ham petrol piyasasında yaşanan yükseliş. Avrupa için referans kabul edilen Brent petrolünün varil fiyatı kısa süre içinde 68,65 dolardan 83,30 dolara çıktı. Bu yaklaşık yüzde 21’lik bir artış anlamına geliyor.
Ham petrol fiyatındaki bu yükseliş, rafineri ve dağıtım maliyetlerini artırdığı için kısa sürede tüketici fiyatlarına da yansıyor.
Isınma yağı fiyatı yüzde 32 arttı
En büyük artış ise ısınma yağında yaşandı. İki hafta önce 100 litre ısınma yağı ortalama 107,85 avro iken, bugün 142,88 avroya kadar yükseldi.
Bu da:
- 35,03 avroluk artış
- yaklaşık yüzde 32,5 zam
anlamına geliyor.
Tipik bir hanenin yaklaşık 2.000 litre ısınma yağı siparişi verdiği düşünüldüğünde, bu artış yaklaşık 700 avroluk ek maliyet oluşturuyor.
Yeni zamlar gelebilir
Avusturya Otomobil Kulübü (ARBÖ) uzmanları petrol fiyatlarının yükselmeye devam edebileceğini belirtiyor. Ham petrol fiyatı son bir haftada yüzde 9’dan fazla arttı ve bunun önümüzdeki dönemde pompaya daha fazla yansıması bekleniyor.
Uzmanlara göre sürücüler fiyatları karşılaştırarak tasarruf edebilir. Avusturya’da akaryakıt istasyonları fiyatlarını günde yalnızca bir kez, saat 12.00’de artırabiliyor. Bu nedenle çoğu zaman sabah saatlerinde yakıt almak daha ucuz olabiliyor.
Enerji uzmanları, küresel siyasi gerilimlerin enerji piyasalarına artık çok daha hızlı yansıdığına dikkat çekiyor. Bu durumun hem ulaşım maliyetlerini hem de genel enflasyonu yeniden yükseltebileceği belirtiliyor.
