Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in hafta sonundan bu yana İran’a yönelik saldırıları, Orta Doğu’daki gerilimi yeni bir aşamaya taşıdı. Çatışmalar coğrafi olarak Orta Avrupa’ya uzak olsa da, ekonomik etkileri kısa sürede hissedilmeye başlandı. Enerji fiyatlarındaki artışla birlikte akaryakıt yeniden zamlandı.
Vorarlberg’de Akaryakıt İstasyonlarında Uzun Kuyruklar
Pazartesi sabah saatlerinde Vorarlberg’deki akaryakıt istasyonları önünde uzun araç kuyrukları oluştu. Sürücüler, fiyatlar daha fazla artmadan depolarını doldurabilmek için beklemeyi göze aldı.
Enerji ticareti alanında meslek grubu başkanı olan Peter Aberer, öğle saatlerinde yapılan fiyat güncellemesiyle beklenen artışın gerçekleştiğini belirtti. Buna göre benzin fiyatları yaklaşık yüzde on oranında yükseldi. Litre fiyatı 1,55 avrodan 1,65 ile 1,70 avro aralığına çıktı.
Pazar akşamı saatlerinde de istasyon önlerinde yoğunluk yaşandığı bildirildi.
Isınma Yakıtında da Belirsizlik
Artış yalnızca benzinle sınırlı kalmadı. Isınma yakıtı fiyatları konusunda da belirsizlik yaşanıyor. Aberer, sabah saatlerinden itibaren yoğun telefon aldıklarını ifade etti. Enerji fiyatlarının gelecekte nasıl seyredeceği, Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olacak.
Uzmanlara göre, Ukrayna savaşının ilk dönemindeki rekor seviyeler şu an için beklenmiyor; ancak böyle bir olasılık tamamen dışlanmıyor.
Sanayi ve Taşımacılık Maliyetleri Artabilir
Sanayi kesimi de gelişmeleri yakından izliyor. Sanayiciler Birliği Genel Müdürü Simon Kampl, enerji maliyetlerinin yanı sıra taşıma giderlerinin de ciddi şekilde artabileceğini söyledi.
Gemi taşımacılığında zorunlu rota değişiklikleri nedeniyle yük taşıma ücretlerinin yükseldiği, sigorta primlerinin de son döneme kıyasla belirgin biçimde arttığı bildirildi. İhracata dayalı ekonomiye sahip Vorarlberg için bu durumun önemli bir dezavantaj oluşturduğu ve fiyatlara yeni artışlar getirebileceği ifade edildi.
Kampl ayrıca, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik toparlanma sürecini de yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
Deniz ve Hava Yollarında Aksamalar
Uluslararası hava ve deniz taşımacılığı üzerindeki etkilerin boyutu henüz tam olarak netleşmiş değil. Uluslararası taşımacılık alanında faaliyet gösteren Gebrüder Weiss şirketi, teslimat sürelerinde uzama, kapasite sıkıntısı ve ek maliyetler beklendiğini açıkladı.
Şirket, başta Hürmüz Boğazı olmak üzere önemli deniz yollarında ciddi kısıtlamalar yaşandığını bildirdi. Bazı gemilerin durdurulduğu ya da farklı rotalara yönlendirildiği, bazı geçişlerin askıya alındığı belirtildi. Alternatif olarak Ümit Burnu üzerinden sevkiyat yapıldığı aktarıldı. Bölgedeki hava sahası kısıtlamaları da hava taşımacılığında gecikmelere yol açıyor.
Müşterilerin risk, enerji ve ağ kaynaklı ek ücretlerle karşılaşabileceği, savaş riski kapsamında sigorta teminatlarında daralmalar yaşanabileceği bildirildi. Şirket, sevkiyat planlamalarında daha geniş zaman aralığı bırakılmasını ve hava ile deniz taşımacılığı için erken rezervasyon yapılmasını önerdi.
