Avusturya Sayıştayı, Avusturya Sağlık Sigortası Kurumu’nun (ÖGK) yapısal sorunlar ve giderek ağırlaşan mali sıkıntılarla karşı karşıya olduğunu açıkladı. Cuma günü yayımlanan raporda, mevcut sistemin bu haliyle sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini tehlikeye attığı vurgulandı.
2018–2023 yıllarını kapsayan raporda, ÖGK’nin finansman güvenliğinin bulunmadığına dikkat çekilirken, özel doktorlara yönelimin hızla arttığına işaret edildi. Sayıştay, sağlık hizmetlerine eşit erişimin korunabilmesi için kapsamlı ve gecikmeden uygulanacak reformların şart olduğunu belirtti.
Tek tip sözleşme engeli eleştirildi
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri, ülke genelinde geçerli tek bir hekim sözleşmesinin hâlâ hayata geçirilememesi oldu. Mevcut yasal düzenlemeye göre dokuz ayrı eyalet hekim odasının onayı gerekiyor. Sayıştay, bu çoklu veto sisteminin yıllardır süren tıkanıklığın temel nedeni olduğunu belirterek, Sağlık Bakanlığı’na yasal değişiklik çağrısı yaptı.
Genel bir sözleşmenin olmaması, doğrudan sağlık hizmetlerine de yansıyor. 2019–2023 yılları arasında nüfusa oranla aile hekimi sayısının yüzde 5,1 oranında azaldığı, bu düşüşün önceki yıllardaki gerilemenin devamı olduğu ifade edildi.
ÖGK’nin mali durumu hızla bozuluyor
Sayıştay, ÖGK’nin mali tablosu konusunda da ciddi uyarılarda bulundu. Kurumun kendi hesaplamalarına göre, 2029 yılına kadar mali durumun “dramatik şekilde” kötüleşmesi bekleniyor. Buna karşın sigortalıların cebinden çıkan özel sağlık harcamaları hızla artıyor.
ÖGK’ye sunulan özel doktor faturalarının toplam tutarı 2020 yılında 369 milyon avro iken, 2023’te bu rakam 551 milyon avronun üzerine çıktı. Denetçilere göre önlem alınmazsa, sistem giderek özel doktorlara kayacak ve sigorta kapsamındaki ücretsiz sağlık hizmetlerinde ciddi boşluklar oluşacak.
Katkı payı tartışması gündemde
Raporda ayrıca, sigortalılardan alınan katkı paylarının tamamen reddedilmesinin sosyal açıdan gerçekten doğru olup olmadığı da sorgulandı. Sayıştay, sistem dışındaki yüksek özel ödemeler yerine, katkı paylarının adil ve dengeli biçimde sağlık sistemine entegre edilmesi gerektiğini savundu.
Avrupa karşılaştırması endişe verici
Uluslararası karşılaştırmalarda da Avusturya’nın tabloyu iyi yönetemediği ortaya kondu. Kişi başına sağlık harcaması 2023 yılında 4.663 avroya ulaşarak Avrupa Birliği içinde ikinci sıraya yükseldi. Buna rağmen ortalama yaşam süresi durgunlaştı ve yalnızca Avrupa ortalamasının biraz üzerinde kaldı.
Önlenebilir ölümlerin oranı benzer ülkelere kıyasla daha yüksek olurken, birçok Avrupa ülkesinde hastanelere yatışların ayakta tedaviyle daha başarılı şekilde önlendiği belirtildi.
“Para hizmeti takip etmeli” uyarısı
Sayıştay, uzun vadeli çözüm için devlet, eyaletler ve sosyal güvenlik kurumları arasındaki mali ilişkilerin köklü biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı. Rapora göre, “para hizmeti takip etmeli” ilkesine dayalı yeni bir finansman modeli kurulmadan ÖGK’nin sürdürülebilirliği sağlanamayacak.
