Meta, Facebook ve Instagram’ın çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri nedeniyle ABD’de milyarlarca dolarlık bir davayla karşı karşıya. Kaliforniya’nın Oakland kentindeki federal mahkemede görülen davanın ilk esas duruşmaları başladı.
Dava, sosyal medya platformlarının gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri konusunda ABD’de yürütülen geniş kapsamlı hukuki sürecin önemli davalarından biri olarak görülüyor.
29 eyaletten ortak dava
Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey başsavcılıklarının öncülük ettiği davada toplam 29 ABD eyaleti yer alıyor.
Meta’ya yöneltilen suçlamaların merkezinde Facebook ve Instagram’ın özellikle genç kullanıcıların uygulamalarda mümkün olduğunca uzun süre kalmasını sağlayacak özelliklerle tasarlandığı iddiası bulunuyor.
Davacılar ayrıca şirketin platformların gençlere yönelik riskleri konusunda kamuoyunu yanılttığını ve 13 yaşından küçük çocukların bazı verilerini ebeveyn izni olmadan topladığını ileri sürüyor.
193 milyar dolarlık ceza talebi
Eyaletlerin mevcut hesaplamasına göre Meta’dan yaklaşık 193 milyar dolar tutarında ceza talep ediliyor. Ancak bu rakam henüz kesinleşmiş değil. Olası cezanın miktarına mahkemenin karar vermesi bekleniyor.
Davada yalnızca para cezası talep edilmiyor. Facebook ve Instagram’ın çocuklar ve gençler için çalışma biçiminin önemli ölçüde değiştirilmesi de isteniyor.
Talepler arasında daha güvenilir yaş doğrulama sistemleri, ekran süresi ve bildirimlere yönelik daha sıkı kurallar ile otomatik kaydırma ve içerik önerileri gibi kullanıcıları platformda tutmaya yönelik özelliklerin sınırlandırılması bulunuyor.
Meta suçlamaları reddediyor
Meta ise hakkındaki iddiaları kabul etmiyor. Şirket, sosyal medya “bağımlılığının” bilimsel olarak açık ve tek bir şekilde tanımlanmadığını savunuyor.
13 yaşından küçük çocukların platformları kullanmasının zaten yasak olduğunu belirten şirket, tespit edilen hesapların kaldırıldığını ifade ediyor. Meta ayrıca gençlerin ruh sağlığıyla ilgili sorunların tek bir uygulamaya veya platforma bağlanamayacağını savunuyor.
Zuckerberg de ifade verebilir
Davada Meta'nın üst düzey yöneticilerinin de tanık olarak dinlenmesi bekleniyor. Mahkemenin üzerinde duracağı temel konulardan birinin, şirketin sosyal medya kullanımının gençler üzerindeki olası zararları konusunda şirket içinde hangi bilgilere sahip olduğu ve kamuoyuna hangi açıklamaları yaptığı olması bekleniyor.
Davanın sonucunda Meta açısından yalnızca milyarlarca dolarlık bir ceza riski bulunmuyor. Mahkemenin kapsamlı değişikliklere hükmetmesi halinde Facebook ve Instagram’ın özellikle çocuk ve gençlere yönelik bazı temel özelliklerinin yeniden tasarlanması gündeme gelebilir.
