Vorarlberg’de konut desteklerinin dağılımına ilişkin yapılan araştırma, dikkat çekici bir sonucu ortaya koydu. Avusturya İşçi Odası adına Avusturya Ekonomik Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlanan çalışmaya göre, mevcut sistem düşük ve yüksek gelir gruplarına fayda sağlarken orta gelir grubu bu desteklerden yeterince yararlanamıyor.
Araştırmayı değerlendiren WIFO uzmanı Michael Klien, özellikle konut teşviklerinin önemli bir kısmının yüksek gelir grubuna gittiğini belirterek sistemin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Orta sınıf sistemin dışında kalıyor
Klien’e göre, konut yardımı ve sosyal konut uygulamaları ağırlıklı olarak düşük gelir grubuna odaklanıyor. Ancak Vorarlberg’de sosyal konut oranının diğer eyaletlere kıyasla düşük olması, bu desteklerin kapsamını daraltıyor. Öte yandan konut teşviklerinin yaklaşık yüzde 50’sinin yüksek gelir grubuna gitmesi, orta sınıfın sistem dışında kalmasına neden oluyor.
“Teşvikler zaten evi alabilecek olanlara gidiyor”
Uzmanlara göre mevcut sistemde “yan etki” (Mitnahmeeffekt) olarak adlandırılan bir durum söz konusu. Buna göre yüksek gelir grubundaki kişiler, zaten konut sahibi olabilecek finansal güce sahip olmalarına rağmen teşviklerden yararlanıyor. Bu durum, desteklerin gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını zorlaştırıyor.
Klien, özellikle öz sermaye desteğinin artırılması gibi adımlarla sistemin orta sınıfa daha fazla hitap edecek şekilde yeniden düzenlenebileceğini ifade etti.
Vorarlberg’de kira yardımı çok yaygın
Vorarlberg’de konut yardımı alan hane sayısı ülke ortalamasının oldukça üzerinde. Eyalette hanelerin yaklaşık yüzde 5’i bu destekten yararlanıyor. Bu oran, Avusturya ortalamasının yüzde 40 ila 50 üzerinde.
Uzmanlara göre bunun nedenlerinden biri yüksek kira fiyatları olsa da, asıl neden sosyal konut sayısının düşük olması. Bu durum, daha fazla kişinin kira yardımlarına bağımlı hale gelmesine yol açıyor.
Çözüm: Daha fazla sosyal konut
Klien, uzun vadede daha sürdürülebilir bir çözüm için sosyal konut yatırımlarının artırılması gerektiğini belirtti. Mevcut durumda kira yardımları sürekli artarken, bu sistem bütçe üzerinde baskı oluşturuyor.
Uzmanlara göre eyaletin, kira yardımlarına ayrılan bütçenin bir kısmını kredi ve proje desteği olarak sosyal konut üretimine yönlendirmesi, hem maliyetleri düşürebilir hem de daha fazla insanın uygun fiyatlı konutlara erişmesini sağlayabilir.
Düşük faiz de sorunu çözmedi
Geçmiş yıllarda düşük faiz oranlarına rağmen konut sahipliği oranının artmadığına dikkat çekiliyor. Bunun temel nedeni ise hızla yükselen konut fiyatları. Özellikle 40 yaş altındaki kişiler arasında ev sahipliği oranının belirgin şekilde düştüğü ifade ediliyor.
