Avusturya’da 1 Ocak itibarıyla çalışma ve emeklilik sisteminde önemli bir değişiklik yürürlüğe giriyor. Yeni uygulamayla birlikte kısmi emeklilik sistemi hayata geçiriliyor ve büyük ölçüde yaşlılıkta kısmi çalışma uygulamasının yerini alıyor. Bu düzenleme, haftada beş gün çalışmakta zorlanan ya da bunu tercih etmeyen ileri yaştaki çalışanlara daha esnek bir çalışma imkânı sunmayı amaçlıyor.
Yeni sisteme göre çalışanlar, 1 Ocak’tan itibaren haftada örneğin üç gün çalışabilecek. Kısmi emeklilik hakkı, emeklilik hakkının doğduğu tarihten itibaren kullanılabilecek. Bunun için işverenle haftalık çalışma süresinin en az yüzde 25 oranında azaltılması konusunda anlaşma sağlanması gerekiyor.
Azaltılan çalışma süresine karşılık çalışanlar, fiilen çalıştıkları saatler için maaş almaya devam edecek. Çalışılmayan süreye denk gelen gelir kaybı ise emeklilik ödemesi yoluyla karşılanacak. Bu nedenle uygulama “kısmi emeklilik” olarak adlandırılıyor.
Kısmi Emeklilikten Kimler Yararlanabilecek
Kısmi emekliliğin önemli avantajlarından biri, çalışanların bu süreçte emeklilik hesabına prim ödemeye devam etmesi. Bu sayede ilerleyen yıllarda tamamen emekli olunduğunda alınacak emekli maaşı daha yüksek olacak.
Kısmi emeklilik için şu emeklilik türlerinden birine hak kazanılmış olması gerekiyor:
- Kademeli emeklilik
- Uzun süre sigortalı olanların emekliliği
- Ağır iş emekliliği
- Yaşlılık emekliliği
Çalışma Süresine Göre Kısmi Emeklilik Oranları
Yeni sistemde çalışma süresinin ne kadar azaltıldığına göre emeklilik ödemesi de değişiyor:
- Çalışma süresi yüzde 25 ile 40 arasında azaltılırsa, emeklilik hesabının yüzde 25’i oranında ödeme
- Çalışma süresi yüzde 41 ile 60 arasında azaltılırsa, emeklilik hesabının yüzde 50’si oranında ödeme
- Çalışma süresi yüzde 61 ile 75 arasında azaltılırsa, emeklilik hesabının yüzde 75’i oranında ödeme
Ağır İş Düzenlemesinde Değişiklik
1 Ocak itibarıyla ağır iş uygulamasında da önemli bir değişiklik yapılıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte bakım alanında çalışanlar resmen ağır iş kapsamında değerlendirilecek.
Buna göre şu meslek grupları ağır iş statüsüne alınacak:
- Diplomlu sağlık ve bakım personeli
- Bakım uzman yardımcıları
- Bakım destek personeli
Yarı zamanlı çalışanlar da bu düzenlemeden yararlanabilecek. Bunun için çalışma süresinin en az yüzde 50 olması yeterli olacak. Ayrıca aylık gerekli ağır iş günü sayısı 15’ten 12’ye düşürülecek.
Yaklaşık Bin Bakım Çalışanı Yararlanacak
Yapılan düzenleme sayesinde her yıl yaklaşık bin bakım çalışanının ağır iş emekliliğinden faydalanması bekleniyor. Ağır iş emekliliği için gerekli koşullar ise şöyle:
- En az 60 yaşında olmak
- Toplamda en az 45 yıl sigortalı olmak
- Son 20 yıl içinde en az 120 ay ağır işte çalışmış olmak
Sigorta süreleri hesaplanırken çocuk yetiştirme süreleri, işsizlik ödeneği alınan dönemler ve geçim desteği süreleri de dikkate alınacak.
