Dünya genelinde görülen kanser vakalarının önemli bir bölümünün önlenebilir nedenlere dayandığı belirlendi. Küresel verilerin incelendiği kapsamlı bir çalışmaya göre, 2022 yılında ortaya çıkan kanser vakalarının yaklaşık yüzde 38’i, temel olarak sigara kullanımı, alkol tüketimi ve bazı enfeksiyonlar gibi önlenebilir etkenlerden kaynaklandı.
Araştırma sonuçlarına göre kadınlarda kanser vakalarının yaklaşık yüzde 30’u, erkeklerde ise yüzde 45’ten fazlası önlenebilir nitelik taşıyor. Bu oranlar, koruyucu sağlık politikalarının ve yaşam tarzı değişikliklerinin kanserle mücadelede ne denli önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
Yedi Milyona Yakın Vaka Önlenebilirdi
Uluslararası araştırmacılardan oluşan ekip, 2022 yılında dünya genelinde tespit edilen 18,7 milyon yeni kanser vakasını ayrıntılı biçimde inceledi. Çalışmada yalnızca kanserle nedensel ilişkisi bilimsel olarak kanıtlanmış risk faktörleri dikkate alındı. Bu faktörler arasında sigara ve alkol gibi davranışsal etkenlerin yanı sıra hava kirliliği ve mesleki riskler de yer aldı.
Elde edilen sonuçlara göre, risklerin azaltılması ya da tamamen ortadan kaldırılması durumunda yaklaşık yedi milyon kanser vakasının hiç ortaya çıkmayabileceği hesaplandı.
Bölgelere ve Cinsiyete Göre Büyük Farklar
Kanser riskleri, dünya genelinde bölgelere ve cinsiyete göre önemli farklılıklar gösteriyor. Sahra Altı Afrika’da kadınlarda görülen kanser vakalarının yüzde 38’i önlenebilir olarak değerlendirilirken, Kuzey Afrika ve Batı Asya’da bu oran yüzde 25’in altında kaldı. Bu bölgelerde önlenebilir kanserlerin başlıca nedeni enfeksiyonlar olarak öne çıkıyor.
Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralya’da ise sigara kullanımı en önemli risk faktörü konumunda bulunuyor. Erkeklerde önlenebilir kanser oranının en yüksek olduğu bölge Doğu Asya olarak kaydedildi. Bu bölgede oran yüzde 57’nin üzerine çıkarken, Latin Amerika ve Karayipler’de oran yaklaşık yüzde 28 düzeyinde kaldı.
Önleme Politikaları Hayati Öneme Sahip
Uzmanlar, kanserle mücadelede yalnızca tedaviye değil, önleyici sağlık politikalarına da ağırlık verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Sigara ve alkol kullanımının azaltılması, hava kirliliğiyle mücadele, aşı programlarının yaygınlaştırılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının teşvik edilmesi, milyonlarca insanın kanserden korunmasına katkı sağlayabilecek başlıca adımlar arasında gösteriliyor.
