İsviçre’nin Ticino kantonunda bu hafta dikkat çeken bir bilimsel deney gerçekleştiriliyor. Uzmanlar, özel bir kaya laboratuvarında su basıncı kullanarak kontrollü bir deprem oluşturmayı planlıyor. Amaç, yer kabuğunun davranışını detaylı şekilde incelemek ve gelecekte deprem tahminlerini mümkün hale getirmek.
Zürih Teknik Üniversitesi’nden (ETH) sismolog Men-Andrin Meier, deney kapsamında yüzlerce sensörle sarsıntı öncesi, sırası ve sonrasında verilerin ölçüleceğini belirtti. Araştırmacılar, kaya hareketlerinde belirli kalıplar tespit etmeyi hedefliyor.
“Korkulacak Bir Durum Yok”
FEAR (Fay Aktivasyonu ve Deprem Kırılması) adı verilen projede oluşturulacak sarsıntının büyüklüğü yalnızca 1 olarak öngörülüyor. Uzmanlara göre bu büyüklükte bir depremin yüzeyde hissedilmesi için yaklaşık 200 kat daha güçlü olması gerekiyor.
Deney sırasında kaya tabakalarının yalnızca 1-2 milimetre hareket etmesi bekleniyor. Ayrıca deneyin yaklaşık 1 kilometre derinlikte gerçekleştirilmesi nedeniyle büyük bir deprem riski bulunmadığı ifade ediliyor. Olası beklenmedik gelişmelerde deneyin anında durdurulabileceği vurgulanıyor.
Dünyada Eşi Benzeri Yok
Deney, Gotthard masifinde bulunan Bedretto kaya laboratuvarında gerçekleştiriliyor. Daha önce bir demiryolu tüneli için açılan bu alan, bugün 40’tan fazla sensör kuyusuyla donatılmış durumda. Uzmanlar, bu ölçekte bir fay hattının bu kadar yoğun şekilde izlenmesinin dünyada ilk olduğunu belirtiyor.
Bilim insanları, bu kontrollü deney sayesinde büyük depremlerde kırılma süreçlerinin nasıl geliştiğini daha iyi anlamayı amaçlıyor. Bu da gelecekte daha doğru deprem tahminlerinin önünü açabilir.
