Yıllardır gündemde olan katma değer vergisi indirimi, bu yılın ikinci yarısından itibaren hayata geçiriliyor. Üçlü koalisyon, temel gıda ürünlerinde katma değer vergisi oranını 1 Temmuz’dan itibaren kalıcı olarak yüzde 4,9’a düşürmeyi planlıyor. Hükümet partileri bu adımla halkın alım gücünün artırılmasını hedefliyor. Ancak kamuoyunda bu indirimin gerçekten hissedilir bir rahatlama sağlayıp sağlamayacağı konusunda ciddi kuşkular bulunuyor.
Yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre, halkın büyük bölümü alışveriş sırasında fiyatlara dikkat ediyor. Katılımcıların yarıdan fazlası ürün etiketlerini düzenli olarak kontrol ettiğini belirtirken, önemli bir kesim ise bunu zaman zaman yaptığını ifade ediyor. Buna rağmen, katma değer vergisinin düşürülmesini gerekli bulanların oranı üçte bir seviyesinde kalıyor. Katılımcıların çoğunluğu ise bu adımın gerekli olmadığı görüşünde.
Araştırma sonuçları, siyasi tercihlere göre belirgin farklar ortaya koyuyor. Sosyal demokrat seçmenlerin büyük bölümü vergi indiriminin olumlu etki yaratacağına inanırken, muhafazakar ve çevreci seçmenlerde bu beklenti daha düşük seviyede. En az umut bağlayanlar ise liberal ve özgürlükçü seçmenler olarak öne çıkıyor.
Vergi indiriminin genel olarak iyi bir adım olup olmadığı sorulduğunda da toplum ikiye bölünmüş durumda. Yaklaşık yarısı indirimi olumlu bulurken, hatırı sayılır bir kesim karşı görüş bildiriyor. Hükümet partilerinin seçmenleri bu düzenlemeyi çoğunlukla desteklerken, muhalefet seçmenlerinde olumsuz görüşler ağır basıyor.
Asıl şüphe: Fiyatlar gerçekten düşecek mi
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise indirimle birlikte gıda fiyatlarının gerçekten ucuzlayıp ucuzlamayacağı konusundaki kuşkular. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisi, katma değer vergisi indiriminin temel gıda ürünlerini daha erişilebilir hale getirmeyeceğini düşünüyor. Bu şüphe özellikle bazı seçmen gruplarında çok daha güçlü şekilde dile getiriliyor.
Hükümet, düzenlemenin devlete ciddi bir gelir kaybı yaratacağını kabul ediyor. Buna rağmen, her hane için yılda yaklaşık yüz avroluk bir tasarruf sağlanacağını savunuyor. Ancak kamuoyunun büyük bölümü bu rakama da inanmıyor. Çoğunluk, beklenen tasarrufun çok daha düşük olacağını düşünüyor.
Uzmanlar, vergi indiriminin enflasyon üzerindeki etkisine dair beklentilerin de sınırlı olduğunu belirtiyor. Son bir yılda enflasyon oranında görülen düşüşün, vergi politikalarından çok önceki dönemlerde uygulanan desteklerin sona ermesiyle ilişkili olduğu vurgulanıyor. Bu nedenle katma değer vergisi indiriminin tek başına hayat pahalılığını azaltmasının zor olduğu ifade ediliyor.
