Orta Doğu’da tırmanan savaş enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açarken, Avrupa’da doğalgaz fiyatları son üç yılın en yüksek seviyesine çıktı. Gaz fiyatlarının hafta başından bu yana yüzde 80’den fazla artması enerji piyasalarında endişeleri artırdı.
Amsterdam enerji borsasında işlem gören ve Avrupa için referans kabul edilen TTF doğalgaz kontratı, bir ay vadeli teslimatlar için megavat saat başına 59,44 avroya yükseldi. Bu rakam, yalnızca bir gün içinde yaklaşık yüzde 30’luk bir artış anlamına geliyor.
Uzmanlara göre fiyat artışının arkasındaki en önemli nedenlerden biri Katar’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatlarının durdurulması oldu. İran’a yönelik saldırıların ardından bir ihracat tesisinin insansız hava aracı saldırısıyla devre dışı kalması küresel tedarik zincirinde ciddi bir boşluk yarattı.
Enerji piyasalarındaki hareketlilik Asya’daki alıcıların alternatif kaynak arayışına girmesiyle daha da hızlandı. Bu durum Avrupa piyasalarında da fiyatların hızla yükselmesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı Krizi
Gerilimin merkezinde ise dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı bulunuyor. İran ile Umman arasında yer alan bu dar geçitten dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si geçiyor.
İran’ın saldırıların ardından boğazdaki gemi trafiğini kısıtladığını açıklaması ve bazı gemilere ateş açılabileceği yönündeki tehditler, enerji piyasalarında paniği artırdı. Sigorta şirketleri bölgede seyreden gemiler için teminatlarını askıya alırken, yüzlerce geminin boğaz girişinde beklediği bildirildi.
Petrol Fiyatları da Yükseliyor
Doğalgazın yanı sıra petrol fiyatları da artışını sürdürüyor. Kuzey Denizi petrolü Brent’in fiyatı yüzde 2,9 artarak varil başına 80,34 dolara yükseldi. ABD tipi ham petrol WTI ise yüzde 2,8 artışla 73,25 dolara çıktı.
Analistler, savaşın uzun sürmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 120 ile 150 dolar arasında bir seviyeye kadar yükselebileceğini öngörüyor.
Avusturya’da Enerji Arzı Şimdilik Güvende
Avusturya merkezli enerji şirketi OMV ise ülkede enerji arzının şu an için tehlikede olmadığını açıkladı. Şirket, Hürmüz Boğazı’ndaki olası uzun süreli aksamalara karşı alternatif tedarik planları hazırladığını belirtti.
Borsalar da Etkilendi
Enerji piyasalarındaki belirsizlik finans piyasalarına da yansıdı. Viyana Borsası güne sert düşüşle başladı. Avusturya’nın ana borsa endeksi ATX, erken işlemlerde yüzde 2,73 gerileyerek 5.480 puana düştü.
Avrupa’nın diğer büyük borsaları da benzer şekilde düşüşle açılırken, özellikle sanayi ve bankacılık hisselerinde kayıplar dikkat çekti.
Uzmanlara göre piyasalardaki yönü belirleyecek en önemli faktör ise savaşın ne kadar süreceği olacak. Çatışmanın uzaması durumunda küresel ekonomi ve enerji fiyatları üzerindeki baskının daha da artabileceği belirtiliyor.
