Orta Doğu’daki gelişmeler ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, Avrupa’da gıda fiyatlarını yeniden yukarı çekebilir. Uzmanlara göre artan akaryakıt ve enerji maliyetleri, kısa süre içinde süpermarket raflarına zam olarak yansıyacak.
Viyana Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (Wifo) tarafından yapılan değerlendirmede, özellikle temel gıda ürünlerinde yeni bir fiyat artışı dalgasının kaçınılmaz olabileceği belirtildi.
Wifo tarım ekonomisti Franz Sinabell, artan enerji fiyatlarının tarım sektöründe maliyetleri doğrudan yükselttiğini ifade etti. Tarımda kullanılan makinelerden hasat süreçlerine kadar birçok aşamanın dizel yakıta bağlı olduğunu vurgulayan Sinabell, petrol fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini hızla artırdığını dile getirdi.
Artan maliyetler yalnızca üretimle sınırlı kalmıyor. Gıda ürünlerinin taşınması, işlenmesi, depolanması ve soğutulması gibi tüm süreçler yüksek enerji gerektirdiği için fiyat artışları zincirleme şekilde tüketiciye ulaşıyor.
Öte yandan gübre maliyetlerindeki artış da gıda fiyatlarını yukarı çeken önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle azotlu gübrelerin doğalgaza bağlı olması ve üretimin büyük ölçüde Orta Doğu’ya dayanması, arz sıkıntılarını beraberinde getiriyor.
Uzmanlara göre fiyat artışlarından en çok etkilenmesi beklenen ürünler arasında ekmek ve tahıl ürünleri, tereyağı, süt ve süt ürünleri ile yemeklik yağlar yer alıyor. Ancak artışların yalnızca bu ürünlerle sınırlı kalmayabileceği, tüm gıda kategorilerine yayılabileceği ifade ediliyor.
Tarım sektörü temsilcileri de artan maliyetlere dikkat çekerek, uygun fiyatlı yakıt ve gübre olmadan üretimin sürdürülemeyeceğini vurguladı. Çiftçiler, bu nedenle destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlar mevcut durumu kalıcı bir kriz olarak değerlendirmese de, kısa vadede yeni bir zam dalgasının güçlü bir ihtimal olduğunu ifade ediyor.
