Düzenli ve yoğun fiziksel aktivitenin, tüm nedenlere bağlı ölüm riskini yaklaşık yüzde 20 oranında azalttığı ortaya kondu. Tek tek spor dalları incelendiğinde ise yürüyüş, ölüm riskini yüzde 17 düşürerek en olumlu etkiyi gösteren faaliyet oldu. Ayrıca farklı spor türleriyle aktif olmak, tek bir spora odaklanmaktan daha fazla sağlık faydası sağlıyor.
Bu sonuçlar, Harvard T. H. Chan Halk Sağlığı Okulu’ndan Yang Hu ve çalışma arkadaşlarının, dünyanın en kapsamlı uzun dönemli sağlık araştırmaları arasında yer alan Nurses’ Health Study ve Health Professionals Follow-Up Study verilerini analiz etmesiyle elde edildi. Bulgular, British Medical Journal’da yayımlandı.
30 yılı aşkın veri, 111 bin kişi
Araştırma kapsamında 1986–2020 yılları arasında izlenen yaklaşık 111 bin sağlık çalışanının verileri değerlendirildi. Katılımcıların tamamı çalışmanın başında diyabet, kalp-damar hastalığı, kanser, solunum ya da nörolojik rahatsızlıklara sahip değildi. Fiziksel aktiviteleri iki yılda bir düzenli olarak kaydedildi.
Toplamda 2,4 milyon kişi-yılı izlem süresinde 38 bin 847 ölüm gerçekleşti. Bunların 9 bin 901’i kalp-damar hastalıkları, 10 bin 719’u kanser, 3 bin 159’u solunum yolu hastalıkları nedeniyle oldu. Araştırmacılar, yüzme hariç hemen tüm spor türlerinin daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olduğunu belirtti.
Yürüyüş ilk sırada
Sonuçlara göre, en aktif yüzde 20’lik grup ile en az aktif yüzde 20’lik grup karşılaştırıldığında:
Yürüyüş: ölüm riskinde %17 azalma
Yavaş koşu: %11
Hızlı koşu: %13
Bisiklet: %4
Tenis / Squash: %15
Merdiven çıkma: %10
Kürek / jimnastik: %14
Kuvvet antrenmanı: %13
Yüzme ise istatistiksel olarak anlamlı bir azalma göstermedi.
Spor çeşitliliği daha da etkili
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, spor çeşitliliğinin etkisi oldu. Birden fazla spor dalıyla düzenli olarak ilgilenenlerde, toplam ölüm riski yüzde 19 daha düşük çıktı. Kalp-damar, kanser, solunum yolu ve diğer nedenlere bağlı ölümlerde ise yüzde 13 ile 41 arasında azalma saptandı.
Bu etkinin, toplam spor süresinden bağımsız olduğu vurgulandı. Yani farklı sporları bir arada yapmak, ne kadar süre spor yapıldığından bağımsız olarak yaşam süresine olumlu katkı sağlıyor.
Solunum hastalıklarında güçlü etki
Verilere göre fiziksel aktivite, özellikle solunum yolu hastalıklarına bağlı ölümleri yüzde 50’nin üzerinde azaltıyor. Kalp-damar hastalıklarında bu oran yaklaşık yüzde 30 olarak hesaplandı. Bazı spor dallarında ise artan yoğunlukla birlikte, belirli bir noktadan sonra etkinin doygunluğa ulaştığı gözlemlendi.
Uzmanlardan pratik mesaj
Çalışmanın başyazarı Yang Hu, sonuçların günlük yaşam için net bir mesaj verdiğini belirterek, “İnsanlar zamanla ilgi ve sağlık durumlarına göre farklı aktiviteleri tercih eder. Ancak birden fazla türde fiziksel aktivite yapmak, tek bir spora odaklanmaktan daha fazla sağlık yararı sağlayabilir,” değerlendirmesinde bulundu.
