Sosyal medyada son dönemde yayılan “Elektrikli araçlar sağlığa zarar veriyor” iddiaları tartışma konusu oldu. Uzmanlar ise bu söylemlerin bilimsel olarak kanıtlanmadığını açıkladı.
Bazı toplumsal paylaşım ortamlarında yayılan görüntülerde, elektrikli araçların oluşturduğu elektromanyetik alanların insan sağlığını olumsuz etkilediği öne sürülüyor. Paylaşımlarda mide bulantısı, yorgunluk, kısırlık, tümör ve hücre hasarı gibi ciddi sağlık sorunlarının elektrikli araçlarla bağlantılı olduğu iddia ediliyor.
Bazı görüntülerde ölçüm cihazlarıyla araç içinde kayıt yapan kişiler, elektrikli araçların insanı yoğun elektromanyetik alana maruz bıraktığını savunuyor.
Uzmanlar iddiaları reddetti
Graz Teknik Üniversitesi Araç Mekatroniği Bölümü Başkanı Mario Hirz, elektrikli araçların yasal sınırların üzerinde elektromanyetik alan oluşturmadığını söyledi.
Hirz, tüm araçların belirlenen güvenlik sınırlarına uymak zorunda olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Elektrikli araçlar için de içten yanmalı araçlarda ve cep telefonlarında olduğu gibi açık şekilde belirlenmiş sınırlar bulunuyor. Bu sınırlar sağlık kuruluşları tarafından belirleniyor.”
Uzmanlara göre elektrikli araçlarda bazı elektronik parçalar çalışırken elektromanyetik alan oluşabiliyor. Ancak bu alanların özel koruma sistemleriyle dışarı sızmasının engellendiği ifade ediliyor.
“Cep telefonu daha fazla etki oluşturabiliyor”
Mario Hirz, araç içinde en yüksek elektromanyetik etkinin çoğu zaman cep telefonu görüşmeleri veya koltuk ısıtma sistemlerinde görüldüğünü belirtti.
DNA’nın zarar gördüğü veya hücrelerin parçalandığı yönündeki iddiaların ise bilimsel gerçeklikle bağdaşmadığını söyledi.
Yüz binlerce ölçüm yapıldı
Almanya Otomobil Kulübü ADAC tarafından yapılan geniş kapsamlı araştırmada da benzer sonuçlara ulaşıldı.
Araştırma kapsamında elektrikli otomobil ve motosikletlerde 975 binden fazla ölçüm gerçekleştirildi.
Hazırlanan raporda:
- Sağlığı tehdit eden bir değerin tespit edilmediği,
- Hızlanma ve frenleme sırasında ölçümlerin artsa da sınırların aşılmadığı,
- Hamileler ve tıbbi cihaz kullanan kişiler için de risk görülmediği belirtildi.
Araştırmada elektrikli araçların yanı sıra tren, metro, tramvay ve içten yanmalı araçlarda da elektromanyetik alan oluştuğu ifade edildi.
Uzmanlardan psikolojik etki uyarısı
Uzmanlar, bazı kişilerin sağlık sorunu yaşadığını düşünmesinin psikolojik etkilerle bağlantılı olabileceğini belirtti.
Bu durumun, kişinin zarar göreceğine inanması nedeniyle gerçek belirtiler hissetmesi anlamına gelen “Nocebo etkisi” ile açıklanabileceği ifade edildi.
