Dünya genelinde kullanılan zaman sisteminde önemli bir değişikliğe hazırlanılıyor. 1972’den bu yana 27 kez uygulanan “artık saniye” sisteminin Mayıs 2027’den itibaren kaldırılması planlanıyor. Değişiklik Avusturya’yı da kapsayacak ancak yaz ve kış saati uygulamasıyla hiçbir ilgisi bulunmuyor.
Artık saniye nedir?
Dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı tamamen sabit değil. Atom saatleri ise zamanı son derece hassas ve düzenli biçimde ölçüyor.
Bu nedenle atom saatlerine dayanan eşgüdümlü evrensel zaman (UTC) ile Dünya’nın gerçek dönüşü arasında oluşan küçük farkları dengelemek amacıyla zaman zaman saate bir saniye ekleniyor. Bu uygulamaya “artık saniye” adı veriliyor.
1972’den bu yana dünya saatine toplam 27 artık saniye eklendi.
İnsanlar fark etmiyor, bilgisayarlar için sorun olabiliyor
Bir saniyelik değişiklik günlük yaşamda neredeyse fark edilmiyor. Ancak bilgisayar sistemleri açısından durum farklı.
Telekomünikasyon, enerji altyapısı, sunucular ve diğer hassas dijital sistemlerin bu ek saniyeyi doğru şekilde işlemesi gerekiyor. Farklı sistemlerin zaman düzeltmesine farklı tepki vermesi teknik sorunlara yol açabiliyor.
Bu nedenle uluslararası uzmanlar uzun süredir artık saniye uygulamasının kaldırılmasını tartışıyor.
Dünya’nın dönüş hızındaki değişiklik dikkat çekiyor
Tartışmanın bir başka nedeni ise Dünya’nın dönüş hızında son yıllarda gözlenen değişimler. Dünya bazı dönemlerde beklenenden biraz daha hızlı döndüğü için gelecekte ilk kez saate bir saniye eklemek yerine bir saniye çıkarmak gerekebileceği belirtiliyor.
“Negatif artık saniye” olarak adlandırılan böyle bir uygulama bugüne kadar hiç gerçekleştirilmedi.
Karar 15 Ekim’de alınacak
Ölçüler ve Ağırlıklar Genel Konferansı’nın 15 Ekim’de Versailles’da konuyla ilgili nihai kararı vermesi bekleniyor.
Mevcut plana göre artık saniye uygulaması 20 Mayıs 2027’de sona erecek. Bundan sonra evrensel zaman ile astronomik zaman arasında daha büyük farklılıklara izin verilmesi öngörülüyor.
Avusturya’da saatler yine değiştirilecek
Değişiklikle ilgili en önemli ayrıntılardan biri de yaz ve kış saati uygulaması.
Artık saniyenin kaldırılması, Avusturya’da yılda iki kez yapılan saat değişikliğini ortadan kaldırmayacak.
Bunlar birbirinden tamamen farklı iki uygulama. Dolayısıyla Avusturya’da saatlerin ilkbaharda bir saat ileri, sonbaharda ise bir saat geri alınması mevcut düzenlemeler çerçevesinde devam edecek.
Yeni sistemin günlük yaşamda vatandaşlar açısından hissedilir bir değişikliğe yol açması beklenmiyor. Değişiklik özellikle astronomi, yer ölçümü ve son derece hassas zaman ölçümüne ihtiyaç duyan teknik alanları ilgilendiriyor.
