Kış aylarının etkisini artırmasıyla birlikte Avusturya’nın birçok bölgesinde sıcaklıklar sıfırın oldukça altına düştü. Yer yer eksi on derecenin altına inen hava koşulları, “Soğuk tatili var mı?” sorusunu yeniden gündeme getirdi. Peki Avusturya’da aşırı soğuklarda çalışmaya veya okula gitmeye ara verilmesi söz konusu mu?
Genel kural: Soğuk tatili yok
Kısa ve net cevap şu: Avusturya’da genel geçer bir “soğuk tatili” uygulaması yok.
Ne İşçi Sağlığı ve Güvenliği Yasası’nda ne de Çalışma Yerleri Yönetmeliği’nde, belirli bir sıcaklığın altına düşüldüğünde çalışmanın otomatik olarak durdurulacağına dair bir hüküm bulunmuyor.
Hukuki açıdan soğuk hava, potansiyel bir risk olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle temel yaklaşım, çalışanın işten muaf tutulması değil, işverenin gerekli koruyucu önlemleri alması yönünde.
İnşaat işçileri için istisna var
İnşaat sektöründe çalışanlar için özel bir düzenleme bulunuyor. Bu durum, İnşaat İşçileri Kötü Hava Koşulları Tazminatı Yasası kapsamında ele alınıyor.
Bu düzenlemeye göre:
- Hava sıcaklığı yaklaşık eksi on dereceye düştüğünde,
- İşveren, açık alandaki çalışmayı durdurma kararı alabilir.
- Bu bir zorunluluk değil, işverenin takdirine bağlıdır.
Uygulama yalnızca açık alanda yapılan işler için ve 1 Kasım – 31 Mart tarihleri arasındaki kötü hava döneminde geçerlidir.
Çalışma durdurulursa, işçilere toplu sözleşmede belirlenen saatlik ücretin yüzde 60’ı oranında tazminat ödenir.
Bu ödeme işveren tarafından yapılır ve daha sonra İnşaat İşçileri İzin ve Kıdem Tazminatı Kurumundan geri alınır.
Soğukluğun derecesi, resmî meteoroloji ölçümlerine göre değerlendirilir.
Kapalı alanlarda çalışma: Asgari sıcaklıklar geçerli
Ofisler, mağazalar ve atölyeler için “soğuk tatili” yoktur. Ancak kapalı alanlarda asgari sıcaklık sınırları uygulanır. Bu sınırlar yapılan işin fiziksel ağırlığına göre değişir:
- Hafif işler (örneğin büro çalışması): yaklaşık 19–21 derece
- Orta düzey işler (örneğin satış, atölye): yaklaşık 18 derece
Ağır işler: yaklaşık 12 derece
Bu değerlerin sürekli olarak altına düşülmesi durumunda, işverenin ek önlemler alması gerekir. Bunlar arasında ek ısıtıcılar, çalışma düzeninin değiştirilmesi veya uygun iş kıyafetleri yer alır.
Çalışanın kendi başına işi terk etmesi ise hukuken doğru değildir ve iş hukukuna aykırı sonuçlar doğurabilir.
Okullarda durum nasıl?
Okullar için de sabit bir sıcaklık sınırı yoktur. Dersler ancak bir okul binası kullanılamaz durumda ilan edilirse iptal edilebilir. Bu genellikle ciddi bir ısıtma arızası ve aşırı soğuk birlikte yaşandığında söz konusu olur.
Bu kararı okul yönetimi veya eğitim makamları verir. Uygulamada çoğu zaman derslerin iptal edilmesi yerine sınıfların birleştirilmesi veya daha sıcak alanların kullanılması tercih edilir.
Hukuki açıdan sonuç
Avusturya’da uzun süreli ve sert soğuklara rağmen:
- Genel bir soğuk tatili yoktur.
- Çalışma hayatında esas olan, koruma yükümlülüğü ve duruma göre önlem alınmasıdır.
- İnşaat sektörü, sınırlı ve şartlı bir istisna oluşturur.
- Okullarda ise kararlar duruma özel verilir.
