Vorarlberg’de anaokullarındaki erken yaşta Almanca dil desteği son yıllarda önemli ölçüde genişletildi. Dil desteği için yaklaşık 50 tam zamanlı pozisyona denk personel kapasitesi oluşturulurken haftada 1.900’den fazla ek çalışma saati sağlanıyor. Ancak açıklanan veriler, ölçülen etkinin federal düzeyde belirlenen hedefin oldukça altında kaldığını gösteriyor.
Veriler, Vorarlberg Eğitimden Sorumlu Eyalet Bakanı Barbara Schöbi-Fink’in (ÖVP), NEOS milletvekilleri Claudia Gamon, Katharina Fuchs ve Fabienne Lackner’ın soru önergesine verdiği yanıtta yer aldı.
3.087 çocuğun dil desteğine ihtiyacı var
Dil desteğinde kullanılan tam zamanlı pozisyon eşdeğeri 2022/23 anaokulu yılında 39,03 iken, bir sonraki yıl 49,91’e yükseldi. 2024/25 döneminde ise 49,13 olarak kaydedildi.
Aynı dönemde Almanca dil desteğine ihtiyaç duyduğu belirlenen çocukların sayısı 2.808’den 3.161’e yükseldi. Son açıklanan dönemde ise bu sayı 3.087 oldu.
2024/25 döneminde erken yaş dil desteği için federal hükümet ve Vorarlberg Eyaleti kaynaklarından toplam yaklaşık 3,42 milyon Euro kullanıldı. Federal hükümet tarafından sağlanan yaklaşık 2 milyon Euro’luk kaynak tamamen harcandı.
Ölçülen başarı oranı yüzde 12,5
Buna karşın kullanılan resmi başarı göstergesi farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Dil desteği ihtiyacının anaokulu yılı sonunda tamamen ortadan kalktığı çocukların oranı 2022/23 döneminde yüzde 15,8 olarak ölçüldü. Bu oran 2023/24’te yüzde 10,2’ye gerilerken, 2024/25’te yüzde 12,5 oldu.
NEOS’un soru önergesinde aktardığına göre federal düzeydeki hedef, bir anaokulu yılı içerisinde dil desteği ihtiyacının yüzde 40’tan fazla azaltılması. Önergede yer alan eyalet karşılaştırmasına göre Vorarlberg son iki dönemde bu göstergede son sırada yer aldı.
Eyalet yönetimi: Ölçüm yöntemi tüm ilerlemeyi göstermiyor
Vorarlberg Eyalet yönetimi ise söz konusu göstergenin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.
Mevcut ölçüm yalnızca dört ve beş yaşındaki çocuklardan kaçının dil desteğine olan ihtiyacının anaokulu yılı sonunda tamamen ortadan kalktığını dikkate alıyor.
Çocuğun belirli dil alanlarında kaydettiği ilerleme, başlangıçtaki Almanca seviyesi, aldığı desteğin yoğunluğu, anaokuluna devam süresi veya yıl içerisinde Vorarlberg’e taşınması ya da eyaletten ayrılması gibi faktörler bu orana doğrudan yansımıyor.
Bu nedenle eyalet yönetimi, daha ayrıntılı değerlendirmeler hazırlamaya başladı. Kurum bazında çocukların hangi dil alanlarında ilerleme gösterdiğini ortaya koyması planlanan raporların yıl sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.
Her anaokulu federal destek almıyor
Finansman dağılımında da farklılıklar bulunuyor. Son verilere göre anaokulu veya küçük çocuk grupları bulunan kurumların yüzde 36’sı ek federal amaçlı destekten yararlandı.
Bu desteğin alınabilmesi için kurumda dil desteğine ihtiyaç duyan en az dört çocuğun bulunması ve ek personel görevlendirilmesi gerekiyor. Dörtten az çocuğun bulunduğu grupların dil desteği ise yalnızca Vorarlberg Eyaleti kaynaklarından karşılanıyor.
Buna rağmen eyalet yönetimine göre dil desteğine ihtiyaç duyan dört ve beş yaşındaki çocukların yüzde 90’dan fazlası, ek dil destek personelinin bulunduğu bir anaokuluna devam ediyor.
Okula başlayan çocuklarda da dikkat çeken oran
Veriler ilkokula geçiş açısından da tartışma yarattı. Birinci sınıfta “außerordentliche Schüler” statüsündeki, yani Almanca bilgisi nedeniyle normal dersleri tam olarak takip edemediği için özel statüde değerlendirilen öğrencilerin oranı önce yüzde 16,6’dan yüzde 19,6’ya yükseldi; son açıklanan dönemde ise yüzde 19 olarak kaydedildi.
Vorarlberg Eyaleti, bu oran ile anaokullarındaki dil desteğinin başarısı arasında doğrudan bir bağlantı kurmuyor. Öğrencilerin sınıflandırılması ve okullardaki Almanca desteğinin federal makamların sorumluluğunda olduğu; ayrıca göç hareketleri, ülkede kalış süresi ve çocukların başlangıçtaki dil seviyelerinin de sonuçları etkileyebildiği belirtiliyor.
Mevcut 15a anlaşması 2026/27 anaokulu yılının sonunda sona erecek. Erken yaş dil desteğinin bundan sonra hangi modelle sürdürüleceği ise henüz netleşmiş değil.
