Vorarlberg’de 14 yaşından küçük çocukların karıştığı suç vakalarındaki artış, ceza sorumluluğu yaşının düşürülmesi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Otomobillerden hırsızlık, iş yerlerine girme, tren istasyonlarına zarar verme gibi olayların ardından son olarak Dornbirn’de bir ilkokula gençlerin girmesi dikkat çekti.
Avusturya’da mevcut yasaya göre 14 yaşını doldurmamış çocuklar ceza hukuku bakımından cezai sorumluluk taşımıyor. Gençlik Mahkemeleri Yasası da 14 yaşından küçükleri bu kapsamda tanımlıyor ve bu yaş grubunun cezalandırılamayacağını hükme bağlıyor.
Vorarlberg’de vakalar arttı
Paylaşılan polis verilerine göre Vorarlberg’de 10-14 yaş grubundaki şüphelilerle bağlantılı suç bildirimlerinin sayısı 2024’te 462 iken 2025’te 498’e yükseldi.
Ancak rakamların arkasında dikkat çekici bir ayrıntı bulunuyor: Olayların önemli bir bölümünün çok küçük bir grup tarafından tekrar tekrar işlendiği belirtiliyor.
2024 yılında kayda geçen 462 bildirimin yaklaşık üçte birinin aynı beş çocukla bağlantılı olduğu aktarılıyor. Vakaların büyük bölümünü hırsızlık ve iş yerlerine girme olayları oluşturuyor.
Haller: Ceza sorumluluğu yaşı 12’ye indirilmeli
Adli psikiyatrist Reinhard Haller, mevcut sistemin değiştirilmesi gerektiğini savunuyor.
Haller’e göre ergenliğe giriş yaşı, mevcut düzenlemelerin oluşturulduğu dönemle karşılaştırıldığında daha erken yaşlara kaydı. Bu nedenle ceza sorumluluğunun başladığı yaşın 14’ten 12’ye indirilmesini öneriyor.
Ancak Haller, bunun çocukların cezaevine gönderilmesi anlamına gelmemesi gerektiğinin de altını çiziyor. Ona göre özellikle tekrar tekrar suç işleyen 12-14 yaş grubundaki çocuklara yönelik müdahale edilebilecek özel yapılar oluşturulmalı.
Bunlardan biri, gerektiğinde çocukların güvenli ve denetimli yaşam alanlarına yerleştirilebilmesi.
Netzer: Yaşı düşürmek çözüm değil
Vorarlberg Çocuk ve Gençlik Ombudsmanı Christian Netzer ise ceza sorumluluğu yaşının 14’ten 12’ye indirilmesine karşı çıkıyor.
Netzer, kamuoyunda oluşan tablonun bütün çocukları kapsamadığını ve vakaların önemli bölümünün çok küçük bir grup tarafından gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Ona göre asıl yapılması gereken, çocuk ve gençlik yardım sistemini güçlendirmek.
Netzer’in yaklaşımında yalnızca suçu işleyen çocuğa değil; ailesine, sosyal çevresine ve çocuğu suça yönelten koşullara da müdahale edilmesi gerekiyor.
14 yaşından küçükler için hiçbir şey yapılmıyor mu?
14 yaşından küçüklerin cezai sorumluluğunun bulunmaması, olayların tamamen sonuçsuz kaldığı anlamına gelmiyor.
Bu çocukların karıştığı olaylar kayıt altına alınıyor ve ilgili bilgiler savcılık üzerinden çocuk ve gençlik yardım birimlerine ve vesayet mahkemesine iletilebiliyor.
Çocuk ve gençlerle çalışan NEUSTART kuruluşunun aktardığına göre mevcut sistem kapsamında eğitim ve destek tedbirleri, bazı durumlarda ebeveynlerin zararın karşılanmasıyla ilgili sorumlulukları veya çocuğun gözetimli bir yaşam birimine yerleştirilmesi gibi önlemler gündeme gelebiliyor.
Uzmanların ayrıldığı temel nokta
Tartışmanın merkezinde iki farklı yaklaşım bulunuyor.
Haller, 12-14 yaş grubunda ciddi veya tekrarlanan vakalara karşı hukuk sisteminin daha güçlü müdahale araçlarına sahip olması gerektiğini savunurken; Netzer cezai sorumluluk yaşını düşürmek yerine çocuk ve gençlik yardım sisteminin güçlendirilmesinin daha etkili olacağını düşünüyor.
NEUSTART da çocukların suça yönelmesinin tek bir nedenle açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Aile içindeki sorunlar, yetersiz ebeveyn gözetimi, şiddet deneyimleri, okul ve sosyal çevre gibi birçok unsurun birlikte rol oynayabileceği belirtiliyor.
