Avusturya’da yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte tartışmalı başörtüsü yasağı bugün itibarıyla uygulanmaya başladı.
ÖVP, SPÖ ve NEOS tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında 14 yaşından küçük kız öğrencilerin okulda İslami başörtüsü takmasına izin verilmiyor. Yasa hem devlet okullarını hem de düzenlemenin kapsamına giren özel okulları ilgilendiriyor.
Hükümet, düzenlemeyi Müslüman kız çocuklarının özgürlüğünün ve kendi kararlarını verebilecekleri bir gelişim ortamının korunması amacıyla savunuyor.
Öğretmenler önce öğrenciyi uyaracak
Yasağın ihlal edilmesi halinde süreç doğrudan para cezasıyla başlamıyor.
Başörtüsüyle okula gelen öğrenciden öncelikle başörtüsünü çıkarması istenecek. Kurala uyulmaması ve ihlalin devam etmesi halinde okul yönetimi ve aile sürece dahil edilecek.
Tekrarlanan ihlallerde ise aile açısından para cezası gündeme gelebilecek. Yeni düzenleme kapsamında cezalar 800 Euro’ya kadar çıkabilecek.
Hükümet: Amaç kız çocuklarının özgürlüğünü korumak
Hükümet cephesi, yasağın herhangi bir dine karşı uygulama olarak değerlendirilmesine karşı çıkıyor ve temel amacın çocukların özgür gelişimini korumak olduğunu savunuyor.
Ancak düzenlemenin doğrudan İslami başörtüsünü hedef alması, yasa karşıtlarının en önemli eleştirilerinden birini oluşturuyor.
Eleştirenler, devletin bir taraftan çocukları koruma gerekçesini öne sürerken diğer taraftan yalnızca belirli bir dini sembolü yasaklamasının eşitlik, din özgürlüğü ve devletin dini tarafsızlığı açısından tartışmalı olduğunu savunuyor.
2020’deki yasak Anayasa Mahkemesi’nden dönmüştü
Avusturya’da benzer bir başörtüsü yasağı daha önce de uygulanmak istenmişti.
İlkokullardaki başörtüsünü hedef alan önceki düzenleme, Avusturya Anayasa Mahkemesi (VfGH) tarafından 2020 yılında iptal edilmişti. Mahkemenin o dönemki kararında, yalnızca belirli bir dini inancı hedef alan düzenlemenin devletin dini tarafsızlığı açısından sorun oluşturduğu değerlendirilmişti.
Bu nedenle bugün yürürlüğe giren yeni düzenlemenin ilerleyen dönemde Anayasa Mahkemesi önüne taşınması halinde nasıl bir karar çıkacağı da merak ediliyor.
Yasak daha ilk günden protestoların gündeminde
Yeni düzenleme yalnızca hukuki değil, siyasi açıdan da tartışılmaya devam ediyor.
SPÖ’ye yakın Sozialistische Jugend (SJ) ve Rote Falken gibi gençlik örgütleri ile bazı başka gruplar yasağa karşı 9 Ekim’de Viyana’da okul grevi çağrısı yaptı.
Eylemin Platz der Menschenrechte’de gerçekleştirilmesi planlanıyor. SPÖ federal yönetimi ise kendi gençlik örgütlerinden gelen itiraza rağmen hükümette kabul edilen başörtüsü düzenlemesini savunuyor.
Tartışmalar bitmedi, uygulama bugün başladı
Başörtüsü yasağının din özgürlüğü, çocuk hakları, kadın hakları ve devletin dini tarafsızlığı açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
Ancak hukuki ve siyasi tartışmalardan bağımsız olarak düzenleme bugün, 1 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte. Böylece Avusturya’daki okullarda 14 yaşından küçük kız öğrenciler için İslami başörtüsü yasağının uygulanmasına resmen başlanmış oldu.
